kooperatif

Danışmanlara Sorulmuş Sorular


Tarih : 12.04.2011
Soru :
merhaba. yeni kurulmuş bir yapı kooperatifi henüz inşaat yapmıyor. sadece ortaklarından aidat topluyor. Benzin ve yemek gibi çeşitli giderleri oluyor. 1- toplanan aidatları hangi hesaplar ile muhasebeleştireceğiz. 2- yapılmış olan giderleri hangi hesaplarda takip edeceğiz.

Cevap :
Sayın Özdemir, Sormuş olduğunuz soruya ilişkin geniş ve örnekli makale ektedir. “YAPI KOOPERATİFLERİNDE MALİYET HESAPLAMA YÖNTEMLERİ VE DÖNEM SONU İŞLEMLERİ I GENEL AÇIKLAMALAR Kooperatifler Kanunu'nün 89. maddesinde "Kooperatiflerin muhasebe usulleri ve mecbur olarak tutacaktan defterler Ticaret Bakanlığı 'nca belirlenir. VUK'un bu hususlarla ilgili hükümleri saklıdır" denilmek­tedir. Bu hüküm karşısında, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre çıkartılan Tekdüzen Hesap Sistemi'nde belirtilen usul ve esaslara kooperatifler de uymak zorundadırlar. Çünkü, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri'nde ko­operatifler için herhangi bir istisna getirilmemiştir. Ülkemizde konut ve işyeri üretimi alanında büyük bir yer tutan yapı kooperatiflerince uygulanabilecek bir hesap planının olmayışı ve Tekdüzen Hesap Planında genel olarak kooperatif­ler için farklı bir uygulama öngörülmediğinden yapı kooperatiflerinde TMS'de belirtilen hesap planı açıklamaları ve tanımlarına uymayan birtakım hesapların kullanıldığı görülmektedir. Böyle bir durum TMS'den beklenen yararların ger­çekleşmesini geciktirmekte veya engellemektedir. Bilindiği gibi l No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne göre, "te­şebbüs ve işletmelerin kamu idare ve müesseselerine ait olması, hukuki du­rumlarının farklılığı, özel kanunlarının bulunması, vergi muafiyet ve istis­nalarından faydalanmaları" muhasebe usul ve esaslarına uymalarına engel değildir. Bu bakımdan kooperatiflerin de diğer ticaret işletmeleri gibi TMS'de belirtilen usul ve esaslara uymak zorunluluğu bulunmaktadır. Aşağıda yapı kooperatiflerinin inşaat işleri ile ilgili muhasebe işlemleri Tekdü­zen Muhasebe Hesap Planı çerçevesinde tartışılacak ve bazı önerilerde bulunu­lacaktır. IIYAPI KOOPERATİFLERİNCE İZLENECEK MALİYET TESPİT YÖNTEMİNİN SEÇİMİ VE MALİ TABLOLARIN DÜZENLENMESİ­NE İLİŞKİN ZORUNLULUKLAR 7 No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde, 1996 yılı aktif toplamı 50 milyar veya net satışlar toplamı 100 milyar lirayı aşan üretim ve hizmet iş­letmelerinin 1997 yılına ait muhasebe işlemlerini 7/A seçeneğindeki maliyet hesaplarına göre izleyecekleri; ayrıca, 1996 yılı aktif toplamı 300 milyar ve­ya net satışlar toplamı 750 milyar lira­yı aşan mükelleflerin 1996 yılına iliş­kin olup 1997 yılında verecekleri be­yannamelere temel mali tabloların ya­nı sıra ek mali tablolardan satışların maliyeti, nakit akım ve kar dağıtım tablolarını ekleyecekleri belirtilmiştir. Mali tabloları düzenlemek zorunda olan yani belirtilen hadleri aşan bü­tün işletmeler vergiden muaf olsun­lar veya olmasınlar dipnotlar dahil temel mali tablolarla birlikte ek ma­li tabloları da düzenlemek zorunda­dırlar. Yapı kooperatiflerinde satış söz konu­su olmadığı için maliyet hesaplama yönteminin seçiminde ve mali tablola­rın hazırlanması ve sunulmasında ak­tif toplam kriteri kullanılacaktır. IIIYAPI KOOPERATİFLERİ­NİN GELİR VE GİDERLERİNİN İZLENMESİNDE KULLANIL­MASI GEREKEN HESAPLAR AGELlRLERİN KAYDI Yapı kooperatiflerinin en önemli geliri kuşkusuz ortaklardan toplanan aidat­lardır. Ancak aidat gelirleri inşaat gi­derlerini karşılamak amacıyla toplan­maktadır. Diğer gelirler arasında; ban­kalara yatırılan paralar için tahakkuk ettirilen faiz ve benzeri menkul kıymet gelirleri, üyelerden geç yatırılan aidat borçlan için hesaplanan gecikme faiz­leri, bağışlar, üyeliğe daha sonra kabul edilen ortaklardan alınan değer artışı farkları, kooperatife ait demirbaşlar ile ihtiyaç fazlası inşaat malzemeleri ve artıklarının satılmasından elde edilen gelirler ile genel giderleri karşılamak için ortaklardan alınan ortak gider pay­lan sayılabilir. Bu gelirler içinde inşaat giderleri için toplanan aidat gelirlerinin durumu diğer gelirlerden farklıdır. Bu gelirler ortaklara ileride teslim edilecek konutların bedeli karşılığı bir nevi avans olarak alınmakta olup, inşaat gi­deri için harcanır. Hesap Planında yapı kooperatiflerinin ortaklarından aldıkları aidatlann han­gi hesaplarda izleneceği konusunda da bir belirleme yapılmamıştır. Yapı kooperatiflerinin diğer koopera­tiflerden farklı bir yanı bulunmakta­dır. Bu tür kooperatifler konut ve iş­yerleri tamamlanıp ortaklara dağıtım yapılınca tasfiye edilmektedirler ve ömürleri inşaat süresi ile sınırlıdır. Konut yapı kooperatiflerinde konutlann ortaklar adına tescil edilmesiyle kuruluş amacına ulaşılmış sayılır ve dağıtılır. Konut kooperatiflerinde yapı kullanma izninin alınmasını müteakip en geç bir yıl içinde ortaklann kat mülkiyetine geçme işlemlerinin sonuçlandınlması gerekir (1163 Sayılı Kanun Md. 81). Kooperatiflerin sermayesi çok sınırlı olup, inşaat maliyeti ortaklardan alı­nan aidatlardan karşılanmaktadır. İn­şaat gideri için ortaklardan alınacak aidatlann hangi hesaplarda izleneceği konusunda da farklı görüş ve uygula­malar bulunmaktadır. Bir görüşe göre kooperatif ortaklarından alınacak in­şaat gider paylan da sermayenin bir unsuru olup, sermaye yedekleri ara­sında izlenmesi gerekir. Aidatların alınan avanslar hesabında izlenmesi gerektiği şeklinde görüşlere de rast­lanmaktadır. Bu konuda diğer bir gö­rüş ise, ortaklardan alman aidatların Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar he­sap sınıfında bulunan 431 No.lu Or­taklara Borçlar hesabında izlenmesi gerektiği şeklindedir. Kişisel görüşü­müzde, ortaklardan alınan aidatların konut veya işyerinin karşılığı olarak ortaklardan tahsil edilen paraların in­şaatların genellikle bir yıldan fazla sürmesi nedeniyle, 431 No.lu hesapta (veya boş bulunan 435 No.lu hesabın "Ortaklara Aidat Borçlan" adı al­tında açılması ve bu hesapta) izlenme­si gerektiği şeklindedir. Bir yıldan kı­sa süreli borçların ise 331 (veya boş bulunan 334 No.lu hesapta) No.lu he­sapta izlenmesi TMS 'ye daha uygun düşmektedir. Ortaklardan yapılacak tahsilatlarla il­gili kayıtların aşağıdaki gibi yapılma­sı gerekir. Kayıtlamada önce tahak­kuk işlemi, sonra ise tahsilat işlemi yapılmalıdır. Böylelikle borçlu bulu­nan ortakların durumu bilançodan iz­lenebilecektir. Tahakkuk kaydı yapıl­madığı takdirde, borcunu ödemeyen ortakların durumu bilançodan izlenemeyeceği için düzenlenen bilanço gerçek durumu yansıtmayacaktır. Böyle bir bilanço, TMS'de belirtilen "bilanço ilkeleri" ne aykırı olacaktır. Tahakkuk kayıtları yıllık veya aylık olarak yapılabilir. ------------------ /------------------------ 131 ORTAKLARDAN ALACAKLAR 01Ortak (A) Aidat Alacağı 431 ORTAKLARA BORÇLAR 01Ortak (A) Aidat Borcu ------------------ /------------------------ 100KASA 102BANKA 131ORTAKLARDAN ALACAKLAR 01Ortak(A) Aidat Alacağı ------------------ / ----------------------- Bu kayıt yöntemi ile dönem sonların­da tahakkuk ettiği halde ortaklar tara­fından ödenmeyen borçlar, 131 No.lu hesaptan alacak olarak bilançoda gö­rünecektir. Kooperatiflerin diğer gelirlerinin ise 64 ve 67 hesap grupları içinde yer alan ilgili gelir hesaplarında izlenme­si gerekir. Bu hesaplar genellikle şun­lardır. 642-Faiz gelirleri 643-Komisyon gelirleri 645-Menkul kıymet satış karları (Repo) 646-Kambiyo karları 647-Reeskont faiz gelirleri 649 Diğer olağan gelir ve karlar 671 Önceki dönem gelir ve karları 679 Diğer olağandışı gelir ve karlar 2Giderlerin Kaydı Tekdüzen Hesap Planı açıklamaların­da inşaat taahhüt işleri imalat işi ola­rak değil, hizmet işi olarak kabul edil­miştir. İnşaat yapım usulünün farklı olması uygulanacak muhasebe planı üzerinde de etki yapacaktır. Bu nedenle açıkla­malarımızın inşaat yapım şekli dikkate alınarak yapılması daha doğru ola­caktır. Bilinen yapım usulleri şunlar­dır. - Emanet usulü - İhale usulü - Kısmen ihale kısmen emanet usulü a) Emanet Usulüne Göre İnşaat İşi Yapan Kooperatiflerde Hesapların İşleyişi Emanet usulü inşaat işlerinin araya bir müteahhit koymadan görevlendirile­cek "emanet komisyonu" eliyle yap­tırılmasıdır. Yapı kooperatiflerinde genel kurul kooperatif yönetim kuru­lunu "emanet komisyonu" olarak gö­revlendirmektedir . Kooperatife ait inşaat işlerinin emanet usulüne göre yaptırılması halinde, ya­pılan iş bir maliyet oluşumu sonucun­da ortaya çıkmaktadır. TMS'de bir maliyet oluşumunu gerektiren imalat işlerinin maliyetinin 7 hesap sınıfı he­saplarında izlenmesini gerektirmekte­dir. Bu durumda yapı kooperatifleri­nin yaptığı inşaat işinin "özel inşaat" işlerinden bir farkı yoktur. Bu durumda konut maliyetine ait bü­tün inşaat giderlerinin 7/A seçeneği­nin kullanılması halinde 710, 720 ve 730 nolu maliyet hesaplarının kulla­nılması, dönem sonlarında ise bu he­sapların yansıtma hesapları ile kapatı­larak 15 hesap grubundaki 151 Yan MamullerÜretim hesabına devri ge­rekir. 7B seçeneğinin kullanılması halinde ise gider çeşitleri, (790799 No .lu hesaplar) gider dağıtım tablosu yardımıyla fonksiyonlarına dönüştü­rülerek inşaat henüz tamamlanmamışsa dönem sonunda ilgili (Yarı Mamul Üretim) hesabına 798 No.lu gider çe­şitleri yansıtma hesabı karşılığı devre­dilmesi gerekir. İnşaat tamamlandık­tan sonra bu hesabın 152 No.lu Ma­muller hesabına devredilmesi, 152 No.lu hesabın da konut veya işyerleri­nin ortaklara dağıtımı sırasında 620Satılan Mamuller Maliyeti hesabı ile karşılaştırılması gerekmektedir. Hesapların işleyişi aşağıdaki gibi ola­caktır. ------------------- /----------------------- 150 İLK MADDE VE MALZEME 100 KASA / BANKA ------------------- /---------------------- 710 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERİ 150İLKMAD. VEMALZ. ------------------- /---------------------- 720DİREKT İŞÇİLİK GİDERİ 381 GİDER TAHAKKUKLAR ------------------- /---------------------- 730GENEL ÜRETİM GİDERLERİ 100KASA/BANKA VS.. ------------------- /----------------------- 151 YARI MAMUL ÜRETİM 01Yarı Mamul Konutlar / İşyerleri 711DİR. İLK MAD.VE MALZ. GİD.YAN. 721DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ YANSITMA 731GENEL ÜRETİM GİDERLERİ YANSITMA (Dönem sonu yansıtma işlemleri) ------------------- /----------------------- ------------------- /----------------------- 711DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERİ YANSITMA 721DİREKT İŞÇİLİK GİD. YANS. 731GEN. UR. GİD. YANS. 710 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERİ 720 DİREKT İŞÇİLİK GİD. 730 GENEL ÜRETİM GİD. (Dönem sonlarında maliyet hesaplarının kapatılması) ------------------- / --------------------- 152 MAMULLER (Konut/İşyeri Maliyetleri) 151 YARI MAMUL ÜRETİM (İnşaatın tamamlanmasında yapılacak kayıt işlemi.) ------------------- /---------------------- b İhale Usulü Yapı kooperatiflerince emanet usulü ile yapılmayan ve herhangi bir müte­ahhide anahtar teslimi ihale edilen in­şaatlara ait ödenen hakediş bedelleri­nin 258Yapılmakta Olan Yatırım­lar hesabında izlenmesi, inşaat ta­mamlandıktan ve geçici kabul işlemi yapıldıktan sonra 258 NoJu hesabın, emanet usulde olduğu gibi önce 151 sonra 152 Mamuller hesabına dev­redilmesi gerekir. İhale usulünün uy­gulanması halinde imalat maliyetleri hakedişler şeklinde faturaya dayanıla­rak kaydedilecektir. Bu nedenle mali­yet hesaplarının kullanılmasını gerek­tirecek bir durum yoktur. Bu nedenle ihale usulünde 258 No.lu hesabın kul­lanılmasını daha pratik bulmaktayız. Ayrıca, emanet usulüne göre inşaat yapan kooperatiflerin de 258 No.lu hesabı inşaat süresince kullanmaların­da bir sakınca görmemekteyiz. Ma­muller hesabının ise konutların ortaklara dağıtıml sırasında 620 Satılan Mamuller Maliyeti hesabına devre­dilerek oluşan maliyetin dönem sonu hesaplarına intikali sağlanmalıdır. Müteahhide yapılan hakedişin tahak­kuk ve ödeme kaydı aşağıdaki gibi olacaktır. Ödemeler sırasında müteah­hit veya taşeronlardan GVK'nın 94. maddesine göre %5 gelir vergisi tevkifatı yapılması unutulmamalıdır. ------------------- /----------------------- 258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR 1.000.000 320 SATICILAR 945.000 360ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 55.000 360.1 Stopaj G.V. 50.000 360.2 Fon Payı 5.000 ------------------- /---------------------- 320 SATICILAR 945.000. 100 KASA / BANKA 945.000 ------------------- /---------------------- c Emanet ve İhale Usulünün Bir Arada Yapılması Bazı yapı kooperatifleri inşaatlarını emanet ve ihale usulünün bir arada uy­gulanması şeklinde gerçekleştirmekte­dirler. Ortak aidatlarının yetersiz olma­sı nedeniyle müteahhidin inşaatın ba­şından sonuna kadar işi götürmesi pek mümkün olamamaktadır. Başlangıçta ihale usulüne göre yaptırılan inşaatın daha sonra emanet usulüne dönülmesi halinde; 258 Yapılmakta Olan Yatı­rımlar hesabındaki meblağın 151 Ya­rı Mamul Konutlar hesabına devre­dilmesi gerekir. Bu suretle bilançoda inşaat maliyeti bir tek hesapta toplu olarak gözükecektir. Kayıtların görü­nümü şu şekilde olacaktır. İhale usulüne göre yaptırılan işlerin kaydı: ------------------- /------------------------ 258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR 01 Hakedişler 320SATICnAR 360ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR _----------------- /------------------------ İhale usulü yaptırılan işin üretim he­sabına alınışı: ------------------- /------------------------ 151 YARI MAMUL ÜRETİM 01 Konutlar / İşyerleri 258YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR ------------------- /------------------------ Tekdüzen Hesap Planında Üretim he­sabına devir yansıtma hesaplan ile ya­pılmakla birlikte, kooperatiflerin özel durumu nedeniyle bu şekildeki bir kaydın genel ilkelere aykırı olmadığı düşüncesindeyiz. Emanet usulü ile yaptırılan işlerin kaydı: ------------------- /------------------------ 710 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ 720 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ 730 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ 100 KASA 102 BANKALAR 320 SATICILAR 381 GİDER TAHAKKUKLARI 257 B. AMORTİSMANLAR 150 İLK MADDE VE MALZ. ------------------- /----------------------- ----------------- /------------------------ 151 YARI MAMUL ÜRETİM 711DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİD. YAN. 721DİREKT İŞÇİLİK GİD. YANS. 731GEN. ÜRETİM GİD. YANS. ------------------- /---------------------- 711DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİD. YANS. 721DİREKT İŞÇİLİK GİD. YANS. 731GEN. UR. GİD. YANS. 710 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ 720 DİREKT İŞÇİLİK GİD. 730 GENEL ÜRETİM GİD. ------------------- /---------------------- 152 MAMULLER (Konut / İşyeri maliyetleri) 151 YARI MAMUL ÜRETİMİ ------------------- /---------------------- Yapı kooperatiflerinde inşaat hangi yöntemle yaptınlırsa yaptırılsın ke­sinlikle 170178 NoJu Yıllara Yay­gın İnşaat ve Onarma Maliyetleri hesapları kullanılamaz. IVKOOPERATİFLERDE GE­LİR GİDER FARKI Bilindiği gibi kooperatiflerde bir yıl içindeki gelirler ile giderler arasında­ki farka "gelirgider farkı" adı veril­mektedir. Yapı kooperatiflerinin her­hangi bir gelir elde etme amacı olma­dığı için inşaat devam ederken yapı­lan faaliyet giderlerinin ne şekilde ka­yıtlarda izleneceği ve bu tür giderlerin karşılığı olarak ortaklardan ayrıca bir aidat alınıp alınmayacağı konusunda da yeterli açıklık yoktur. Uygulamada bazı kooperatiflerde ortaklardan top­lanan paraların bir kısmının işletme giderleri için bir kısmının ise inşaat giderleri için toplandığı görülmekte­dir. Bazı kooperatiflerde ise işletme veya cari giderler için hiç bir para alınmamakta olup dönem sonunda ge­lir olmadığı için faaliyet dönemi za­rarla sonuçlanmakta ve bu işlem ko­operatifin tasfiyesine kadar devam et­mektedir. Faaliyet giderleri ise inşaat için toplanan paralardan karşılanmak­tadır Bazı kooperatiflerde ise, banka­lardan elde edilen faizler ile gecikme faizleri dönem gelirleri arasında gös­terilerek faaliyet giderleri bu paralar­dan karşılanmaktadır. Faiz gelirleri; kira, kırtasiye, huzur hakları, muhase­becilik giderleri, ağırlama ve temsil giderler gibi giderleri karşılıyorsa "gelirgider farkı" olumlu olmakta­dır. Aksi halde zarar söz konusu ol­maktadır. Kooperatifler kar amacı taşımazlar. Bunu vurgulamak ve ticari işletmeler­den ayrı tutmak için, faaliyetleri sonu­cundaki gelir ve giderleri arasındaki farkı ifade etmek için Kooperatifler Kanunu'nda "karzarar" deyimi ye­rine "gelirgider farkı" deyimi kulla­nılmıştır. 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 38. maddesinde, "ana sözleşmede aksine hüküm bulunma­dığı takdirde ortaklarla yapılan muamelelerince bir yıllık faaliyet sonu­cunda elde edilen hasılanın tamamı gelir gider f arkı olarak kooperatif ye­dek akçelerine eklenir" hükmü yer almaktadır. Aynı maddenin izleyen fıkrasında ise, "bir yıllık faaliyet netiçeleri menfi olduğu takdirde açık, yedek akçelerin ve bunların kafi gel­memesi halinde ek ödemelerle veya ortak sermaye paylarıyla karşılanır" denilmektedir. Dönem karının yedek akçelere devri gelecek hesap döneminde şu şekilde yapılacaktır: ------------------- /----------------------- 590 DÖNEM KARI 570GEÇMİŞ YILIAR KARLARI ------------------- /---------------------- 570 GEÇMİŞ YILLAR KARLARI 540 YASAL YEDEKLER (Genel kurul toplantısından sonra) ------------------- /----------------------- Gelirgider farkının en az %10'u ye­dek akçeye, kooperatif üst kuruluşla­rında ise buna ilaveten en az %5'i fev­kalade yedek akçe ayrılmadıkça or­taklara dağıtım yapılamaz. (1163 Sayılı Kanun Md: 39) V DÖNEM SONU İŞLEMLERİ VE KONUTLARIN / İŞYERLERİ­NİN ORTAKLARA DAĞITILMA­SI Yapı kooperatiflerinde konut veya iş­yerleri ortaklara kooperatif tarafından belirlenen bedel üzerinden devredilir. Uygulamada kooperatiflerce genellik­le fatura düzenlenmemektcdir. Ancak KDV'ye tabi işlemlerde mutlaka fatu­ra düzenlenmesi gerekir. Tahsis işle­mi noter huzurunda çekilen kura so­nucunda gerçekleştirilmektedir. Kura­lar çekilmekle birlikte anahtarlar da­ğıtılmamış veya yapı kullanma izin belgesi alınmamış ise vergi kanunları yönünden teslim gerçekleşmiş sayıl­maz. Yapımı tamamlanan konutların ortak­lara dağıtımında aşağıdaki kayıtların yapılması gerekir. ------------------- /------------------------ 120 ALICILAR (Ortaklara konut tahsisinden) 600 YURTİÇİ SATIŞLAR (Ortaklara konut tahsisi) ------------------- /------------------------ 620 SATILAN MAMULLER MALİYETİ 152 MAMULLER HESABI (Konut maliyetleri) ------------------- /------------------------ Ortaklardan olan alacaklar hesabının 431 nolu "Ortaklara Borçlar" hesa­bından mahsup edilmesi gerekir. 431 nolu hesap tutan konut bedellerine eşitse ortaklardan ayrıca herhangi bir tahsilat yapılmayacaktır. Ortaklardan KDV tahsil edilmesi halinde 391 No .lu Hesaplanan KDV hesabının da kullanılması gerekir. ------------------- /----------------------- 431 ORTAKLARA BORÇLAR 120 ALICILAR ------------------ /------------------------ 600 No.lu satışlar hesabının 620 No.lu Satılan Mamuller Maliyeti hesabına devredilmesi, daha sonra da Gelir Gi­der Farkının (Dönem Kar veya Zararı) hesaplanması gerekir. Kayıt işlemleri aşağıdaki sırayı izleyecektir. ------------------ /------------------------ 690 DÖNEM KARI VEYA ZARARI (Gelir Gider Farkı) 620 SATILAN MAMULLER MALİYETİ ------------------ /----------------------- 600 YURTİÇİ SATIŞLAR (Ortaklara konut tahsisi) 690 DÖNEM KAR VEYA ZARARI (GelirGider Farkı) ------------------ /----------------------- Dönem sonunda 690 No.lu hesabın alacak kalanı kan, borç kalanı zaran gösterecektir. Kooperatifin başka bir işleminin olmadığı varsayılırsa, konut­ların ortaklara dağıtımı sonucunda her­hangi bir kar veya zarar doğmayacak­tır. Diğer bir ifade ile kar veya zarar sı­fır olacaktır. Kooperatiflerde kar veya zarar konut/işyeri teslimlerinden (dev­ rinden) değil, diğer işlemlerden doğar.Ancak, ortaklardan alınacak şerefiye­ler gelir gider farkının olumlu çıkması­na neden olabilir. Yapı kooperatifleri­nin 690 No.lu hesabın alacak ve borç tarafına yazabilecekleri muhtemel he­sap adlan aşağıda gösterilmiştir. ----------------- /------------------------ 600 YURTİÇİ SATIŞLAR (KONUT VEYA İŞYER­LERİNİN TESLİM BEDELİ) 642-FAİZ GELİRLERİ 643-KOMİSYON GELİRLERİ 645-MEN. KIY. SATIŞ KARLARI 646-KAMBİYO KARLARI 647-REESKONT FAİZ GELİRLERİ 649 DİĞ. OLAĞ. GEL VE KARLAR 671ÖNCEKİ DÖN. GEL. VE KARLARI 679DİĞ. OLAĞANDIŞI GEL VE KAR. 690DÖN. KARI VEYA ZARARI Dönem gelir hesaplarının kapanışı ----------------- /----------------------- ------------------ /------------------------ 690DÖNEM KARI VEYA ZARARI 620SATILAN MAMULLER MALİYETİ 632GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 652REESKONT FAİZ GİDERLERİ 659-DİĞ. OLAĞAN GİD. VE ZAR. 660-KISA VADELİ BORÇLANMA GİD. 661-UZUN VADELİ BORÇLANMA GİD. 689 DİĞ. OLAĞANDIŞI GİD. VE ZAR. Dönem gider hesaplarının kapanışı ------------------ /----------------------- VI DÖNEM NET KAR VEYA ZA­RARININ HESABI VE YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARININ AYRILMASI Yapı kooperatifleri belli şartlan taşı­yorlarsa kurumlar vergisinden muaf­tırlar. Ancak, kooperatifin kurumlar vergisinden muaf olması muhasebe ka­yıtlarında gerçek kar veya zararının tespitine engel değildir. Kooperatifler­de de dönem sonlarında TMS'ye uy­gun mali tabloların hazırlanması ve su­nulması zorunluluğu bulunmaktadır. Kurumlar vergisinden muaf bulunan yapı kooperatifleri, dönem karının % l'ini Sanayi ve Ticaret Bakanlığı nezdinde açılan 'Tanıtma ve Eğitim Hiz­metleri Fonuna" yatırmak amacıyla karşılık ayıracaklardır. Bu fonların 3 ay içinde ilgili fona yatırılması gerekir. Karşılık ayırma işleminin aşağıdaki gibi yapılması gerekir. ------------------ /------------------------ 691DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER KARŞILIĞI 370DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞ. YÜK. 01 Sanayi Bakanlığı Tanıtma ve Eğitim Hizmetleri Fonu ------------------ /------------------------ ------------------ /----------------------- 690 DÖNEM KARI VEYA ZARARI 691 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜ­ LÜKLER KARŞILIĞI (Tanıtma ve Eğitim Hizmetleri Fonu Karşılığı) 692 NET DÖNEM KARI VEYA ZARARI ------------------ / ----------------------- Net dönem karının bilançoya aktarıl­ması ise aşağıdaki kayıtla gerçekleşti­rilir. ---------------- /------------------------ 692 NET DÖNEM KARI VEYA ZARARI 590DÖNEM NET KARI ------------------ / ----------------------- 370 No.lu hesabın ise ödeme zama­nında 36 hesap grubunda bulunan 369 Ödenecek Diğer Yükümlülükler hesabı alacalandırılarak kapatılması gerekmektedir. Hesabın işleyişi aşağı­daki gibi olacak ve ilgili bakanlık nezdinde açılan fona ödeme yapılınca 369 No.lu hesap kapanacaktır. ------------------ /------------------------ 370DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI (Tanıtma ve Eğitim Hizmetleri Fonu) 369ÖDENECEK DİĞER YÜK. (Tanıtma ve Eğitim Hizmetleri Fonu) ----------------- /------------------------ Sonucun zararla kapanması halinde ayrılması gereken herhangi bir karşı­lık veya fon olmayacağı için zararın 591 No.lu Dönem Net Zararı hesabına aktarılması gerekir. Dönem Zararı er­tesi yıl 580 Geçmiş Yıllar Zararlar hesabına devredilir.


 

Tarih : 21.03.2011
Soru :
Kurumlar vergisinden muaf yapı kooperatifimiz, kendine ait olan yerini site yönetimine kiralamak istiyor.Yapı kooperatifi fatura kesip bu faturada kdv ve stopajı gösterecek mi? Bu durum yapı kooperatifinin muaflığını bozar, kurumlar,kdv,geçici vergilerden mükellefiyet doğarmı? Site yönetiminin de stopaj mükellefiyeti hariç başka yapması gereken bildirim var mı? Teşekkür ediyorum.

Cevap :
Sayın Yakın, Yapı Kooperatifi sahibi olmuş olduğu bağımsız bölümleri kiralaması halinde elde edilen kazanç kurum kazancı olacaktır. KDV ve stopaj gösterecektir. Ancak, yapı kooperatifinin kira geliri dışında geliri olmaması koşuluyla geçici ve yıllık beyanname vermeyecektir. Danışma Birimi


 

Tarih : 08.02.2011
Soru :
taşıma nakliye işi ile uğraşan kooperatifimizin bazen araç satışı olmaktadır.araç satışlarında ise zarar oluşmaktadır.arç satışından kaynaklanan bu zararı 689 hs. takip ediyoruz. 689 hesapta aynı zamanda vergi cezaları gecikme zamları alt hesapta takip ediyoruz. kanunen kabul edilmeyen giderlerde araç satşından olan zararları dönem karına eklememiz gerekiyor mu yoksa sadece vergi cezaları-gecikme zammı -trafık cezası gibi k.k.e.g eklemek gerekiyor.

Cevap :
Sayın Demirci, Tek düzen hesap planında 689 hesap diğer olağan dışı giderleri ifade eder. 689 hesap kanunen kabul edilmeyen giderler hesabı değildir. Siz kanunen kabul edilmeyen giderlerinizi bu hesabın altında bir alt hesap açarak takip ediyorsanız yıllık beyannamede sadece kanunen kabul edilmeyen giderlerinizi matraha ilave edeceksiniz. Kanunen kabul edilmeyen giderler hesap planında ilgili gider sınıflarının altında veya ilgili gider hesaplarında (bu durumda nazım hesaplarda da izlenmesi önemlidir.) kayda alınarak ticari kazancın tespitinde indirim konusu yapılır, geçici veya yıllık beyannamelerde ise ticari kazancın tespitinde indirim konusu yapılan bu giderler mali kara ulaşırken KKEG olarak vergi matrahına ilave edilir. Danışma Birimi


 

Tarih : 30.12.2010
Soru :
Merhabalar, danışmak istediğim konu Kooperatiflerle ilgili. sınırlı sorumlu X yapı kooperatifi diye 1989 yılında kurulmuş bir kooperatif kurulduğu tarihlerde kurumlar beyannamesi verilmiş fakat daha sonra bu güne kadar beyannameleri verilmemiş. Gayri faal bir kooperatif. kısaca kooperatif hakkında bilgi vermek istiyorum size. 96 kişilik üyesi olan , arsa kooperatif üstüne kayıtlı değil her bir ortağın kendi adına kayıtlı fakat tapuları mevcut değil zaten mahkemelik durumdalar tapu alamıyorlar birleşip kooperatif kurulmasının da sebebi anladığım kadarıyla birlikte hareket ederek sahip oldukları arsa dönümlerinin tapularını alabilmek. Dava 11 yıldır sürüyor.Kooperatifin çalışanı yok.sadece düzenli olarak genel kurul toplantıları yapılıyor.yönetim kurulu veya herhangi birine maaş veya başka bir ödeme sözkonusu değil kooperatifler kanununu okudum fakat bu konu ile ilgili bir şey göremedim. sizden ricam hangi durumlarda kooperatiflerde kurumlar vergisi verilmez

Cevap :
Sayın Karaahmetoğlu, KVK 4(1)-k hükmündeki şartlara göre kurumlar vergisi beyannamesi verilip verilmeyeceğini incelemeniz gerekir. Konuya ilişkin olarak yayımlanan 1 Sayılı KVK Genel Tebliğinde detaylı açıklama bulunmaktadır. Danışma Birimi


 

Tarih : 23.11.2010
Soru :
sayın ilgili inşaat şirketimiz var.müteahhitlik yapıyoruz.yapı denetim firması ruhsat sahibi olan firmaya fatura kesiyor.ruhsat sahibi ile aramızdaki sözleşmemizde yapı denetim işlemlerinin bizim yani müteahhit tarafından karşılanağı maddesi var. kararsız kaldım cezalık bi durum çıkmaması açısndan bilgi alabilirmiyim. bu ruhsat sahibine düzenlenen faturaları inşaat maliyete ataıp kdv sini indirim konusu yapabilirmiyiz.yapı denetim şirketinde kdv oranı nedir.%1 den düzenlemiş ruhsaat sahibi kooperatife doğrumudur tevkifat olmalımı ,?2 konu hakkında bilgi labailirmiyim. teşekkürler

Cevap :
Sayın Ulucak, Gelir ve Kurumlar Vergisi kazancın tespitinde yapılan giderler vergi mükellefi adına düzenlenmiş fatura ve benzeri vesikalara göre yapılır. Özel anlaşmalar bu kuralı bozamaz. Danışma Birimi


 

Tarih : 03.11.2010
Soru :
Bir limited şirket mükellefimiz fabrika inşa etmek üzere kooperatif hisseli bir arsa satın aldı bu arsaya elektrik, yol ve su getirilebilmesi için kooperatife aylık 5000 tl ödeniyor. Ödenen bu 5000 tl yi hesap planında hangi hesaba atabiliriz.

Cevap :
Sayın Yeni, Kooperatif üyesi olan LTD şirketin kooperatife yaptığı ödemelerin detayına bakılmaksızın üye aidatı veya katılım bedeli olarak 258 hesapta muhasebeleştirilmesi gerekir. Danışma Birimi


 

Tarih : 18.10.2010
Soru :
31.05.2007 tarihinde alınan dairenin tapu değeri 14.000 tl dır. Bu daireyi şimdi 110.000 tl ye satmak istiyoruz değer artış kazanç yönünden durum ne olur vergilendirilmesi gerekiyor ise vergi matrahını hesaplarken alışın bugünkü maliyetini bulmamız gerekirmi.Ayrıca dairenin alındığı kooperatif sahibi kooperatif üyeliği devam edenlerin dairesini satmaları neticesinde oluşan değer artış kazancını beyan etmesine gerek yok demiş böyle bir durum söz konusumu.CEVAPLAMANIZ DİLEĞİYLE TEŞEKKÜR EDERİM.

Cevap :
Sayın Altunışık, Bahsettiğiniz dairenin satışından elde edilen kazanç değer artış kazancı olacaktır. Değer artış kazancının hesaplanmasına ilişkin örnekli açıklamamız web sayfamızda mevzuat bölümü-2010 mali rehberinde bulunmaktadır. Danışma Birimi


 

Tarih : 15.09.2010
Soru :
iyi günler yapı denetim şirketinin yapı kooperatifine kestiği fatura da kdv oranı ne olmalıdır?ayrıca tevkifat uıygulaması var diye biliyorum.kısaca bilgi verirmisiniz.kdv oranı konusunda ve tevkifat hakkında teşekkür ederim

Cevap :
Sayın Özen, Yapı Denetim firmalarının vermiş olduğu hizmette hesaplanacak KDV oranı %18 dir KDV 93 ve 99 Nolu Genel tebliğlerinde açıklandığı üzere ;Yapı denetim hizmeti alanlar ödedikleri KDV den 1/2 oranında stopaj yapacaklardır. Danışma Birimi


 

Tarih : 14.09.2010
Soru :
Üyelerine bir mesken sağlamak amacı ile kurulmuş bir yapı kooperatifi kooperatifler üst birliğine üye olmadığı için kurumlar vergisine tabi tutulmuş. Enflasyon düzeltmesi ile ilgili yasa çıkınca, vergi dairesine kooperatifin kar amacı ile kurulmadığını bu yasa kapsamına girmemesi gerektiği hususu sorulmuş, vergi dairesi kurumlar vergisi mükelleflerinin bu kanun kapsamında olduklarını söyleyerek, enflasyon düzeltme işleminin yapılması gerektiğini söylemişlerdir. Buna göre enflasyon işlemi yapılmış ve kayıt altına alınmıştır. Burada arsanın değerlenmesinden dolayı oluşan fark geçmiş yıllar karları hesabına kaydedilmiştir. Bunu sermayeye ilave etmek istediğimizde Ticaret Bakanlığı yetkilileri kooperatiflerin sermaye arttıramayacaklarını söylemişlerdir. Bu durumda kooperatif tasfiyesinde geçmiş yıllar karları hesabını ne şekilde kapatacağız. Lütfen bu konuda ilginizi rica ederim.

Cevap :
Sayın Ece, Bahsettiğiniz konu Kooperatiflerin mevzuatını düzenleyen TTK ve Vergi hukukunda çelişki olarak görülmektedir.Konunuzun hukuki bir belgeye dayandırmak için Maliye Bakanlığından mukteza alıp işlem yapmanızı öneririz.Bizim yorumumuz Yapı kooperatiflerinin Enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan geçmiş yıl karlarının dağıtılması halinde K.V tabi olacağı yönündedir.Bu görüşümüz sizi bağlamasın yukarıda da belirttiğimiz gibi mutlaka mukteza alınız.


 

Tarih : 16.07.2010
Soru :
S.S. YAPI KOOP.VAR. YÖNETİM KURULU ÜYESİ 5 ADET VE GENEL KURULDA ALINAN KARAR GEREĞİ AYDA 1000. BRÜT HAKKI HUZUR ALIYORLAR AYRICA KOOPERATİFİN SİGORTALI 4 ADET DE DAİMİ İŞÇİSİ VARDI TEMMUZ AYINDA 2 ADET DAHA SİGORTALI İŞCI GİRİŞİ YAPILDI BU DURUMDA SORUM ŞU 1- ÜÇ AYDA BİR VERDİĞİMİZ NUHTASAR BEYANNAME GENE ÜÇ AYDA BİR VERİLEBİLİRMİ 11 KİŞİ OLDUĞU İÇİN TEMMUZ AYINDA AYLIK VERİLMEYE DÖNERMİ 2- ÇALIŞAN 11 KİŞİ OLUNCA NET ÜCRETLER ELDEN ÖDENEBİLİRMİ YOKSA BANKA İLE Mİ GÖNDERİLECEK. YANİ YÖNETİM KURULU ÜYELERİ İŞÇİ SINSFINA Mİ GİRİYOR.TEŞEKKÜRLER

Cevap :
Sayın Gültaş, Muhtasar Beyannamelerin aylık yerine 3 aylık verilebilmesi koşulu GVK 98.maddesinin son fıkrasında çalışan hizmet erbabı sayısının 10 ve daha az olanlar şeklinde düzenlenmiştir. Huzur hakkı ödemesi alan kişiler şirket çalışanı değildir. Dolayısıyla muhtasar beyannameyi 3 ayda bir verebilirsiniz. Ücretlilere yapılacak maaş ödemesi 10 ve üzerindeki kişi sayısına endeksli olup ödemeler bankadan yapılacaktır. Danışma Birimi


 

Tarih : 11.06.2010
Soru :
sayın üstadım : gerçek kişi 25 yıl önce kooperatife üye olmuş ve halen aidatlarını ödemektedir.kaba inşaatı bitmiş Ancak 2009 yılında 0 değerle kat irtifaklı tapu verilmiştir.kişi ilgili daireyi 5 yıldan önce satarsa değer artışı kazancına tabi olacakmıdır.teşekkür ederim.

Cevap :
Sayın Aktay, Kat irtifaklı tapuda sıfır değer bildirilmiş olması kooperatifteki üyeliğinizin maliyeti sıfır demek değildir. Kooperatife yapmış olduğunuz ödentilerin toplamı sizin arsa payınızın maliyet bedelidir. 2009 tarihinden sonra 5 yıl içinde satmanız halinde maliyet ve satış arasındaki kazanç değer artış kazancıdır. Değer artış kazancının hesaplamasına ilişkin örnekli açıklamamız 2010 Mali Rehberimizde bulunmaktadır. Danışma Birimi


 

Tarih : 17.05.2010
Soru :
BEN BİR S.S.YAPI KOOPERTİFİ İYESİYİM.AYNI ZAMANDA DA KOOPERATİFİN DENETÇİSİYİM.KOOPERATİFİN MUHTASAR. KURUM GEÇİCİ VERGİ. KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMELERİNİ VE BA.BS FORMLARINI BEN ŞİFREMLE GÖNDEREBİLİRMİYİM.SORUM ŞU 1-BU İLETİŞİM İÇİN KOOPERATİFTEN MAKBUZ KARŞILIĞI BİR ÜCRET ALABİLİRMİYİM ALABİLİRSEM ODA TARİFESİ NEDİR 2-BİR ÜCRET ALABİLİRSEM KOOPERATİFLE BİR SÖZLEŞME YAPMAM LAZIM MI 3-1163 SAYILI KOOP..5520 SAYILI KURUMLAR KANUNUNA GÖRE YORUMLANMASI TEŞEKKÜRLER.

Cevap :
Sayın Gültaş, Yapı kooperatiflerinin Kurumlar Vergisi mükellefi olmaları dolayısıyla meslek mensubu olarak kooperatifle yapacağınız mesleki sözleşme gereği tüm beyannameleri gönderebilirsiniz. 2010 yılı defter tutma asgari ücret tarifesi web sayfamızda mevcut olup ücretinizi tarifedeki konuma göre tespit edebilirsiniz. Danışma Birimi


 

Tarih : 19.03.2010
Soru :
İyi günler... Su ürünleri kooperatifi 04 ocak 2010 dan itibaren ticari faaliyete başlayarak vergi dairesinden kdv,stopaj, geçici vergi ve kurumlar vergisi yönünden mükellefiyet açtırdı. Ticari faaliyet gelirlerinin haricinde ortaklardan bağış almaya devam ediyor. Bu bağışları muhasebe hesabında nasıl izleyebiliriz ve bu gelirler vergiye tabimi? kdv ve geçici vergi yönünden açıklarsanız sevinirim.

Cevap :
Sayın Kalaycıoğlu, Bahsetmiş olduğunuz kooperatifin kurumlar vergisi mükellefiyetini tesis ettirdiğinize göre ticari faaliyetlerin dışında üyelerinin yaptığı bağışın tanımlaması vergi hukukunda yer almamaktadır. Bağış, dernek ve vakıflar tarafından kabul edilen bir gelir çeşididir. KV mükellefi olan kooperatifler ne ad altında olursa olsun (sizin söyleminize göre bağışlar dahil) bu gelirler için KDV li fatura düzenlemesi gerekir. Danışma Birimi


 

Tarih : 10.02.2010
Soru :
Konut kooperatiflerine ait arsalar emlak vergisinden muaf mı muaf ise belediye emlak vergisi tahakkuk ettirdi bunun için ne yapmamız gerekiyor..Teşekkürler..

Cevap :
Sayın Arı, 1319 Sayılı Emlak Vergisi Kanunu 4.maddesindeki daimi muaflıklarda, 5.maddesindeki geçici muaflıklarda konut kooperatiflerinin sahip oldukları arsaların emlak vergisinden muaf olduğuna ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. Dolayısıyla belediyelerin yapmış olduğu işlem doğrudur. Danışma Birimi


 

Tarih : 28.01.2010
Soru :
Kolay gelsin. Bir konut yapı kooperatifinde genel giderler için ortaklardan toplanan paralar gelir hesaplarındamı yoksa ortaklara borçlar hesabında mı takip edilmeli.Eğer ortaklara boröçlar hesabı kullanılacaksa bu hesaplarda gözüken borç rakamları nasıl kapatılacak. Yanıtınız için şimdiden teşekkürler

Cevap :
Sayın Güngörmüş, Konut kooperatifinin üyelerinden ne isim altına tahsilat yaparlarsa yapsınlar kooperatifin gelir hesapları içinde yer alacaktır. Danışma Birimi


 

Tarih : 13.01.2010
Soru :
sayın Yetkili öncelikle iyi çalışmalar dilerim. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 93/2.maddesinde "Her nevi defterlerin ve anasözleşmelerin tasdiki ve açılış tasdiklerine sayfalarının mühürlenmesi her nevi harçtan ve Damga Vergisinden muaftır" denmektedir. Öte yandan gerek Harçlar Kanunu gerekse bu kanuna bağlı 2 sayılı tarife uyarınca da hem defter tasdikleri hemde ana sözleşme tasdiki için harç hesaplanması gerektiği hüküm altına alınmış. Bu durumda yeni kurulacak olan bir kooperatif için tasdik ettirecek defter ve anasözleşmeler üzerinden noter harcı alınıp alınmayacağı konusunda hem bende hemde konuyu görüştüğüm noterde bazı tereddütler oluştu. Bu durumda yeni krulan bir kooperatifin defter ve anasözleşme tasdikinde harç alınacak mı yoksa alınmayacak mı? Teşekkürler

Cevap :
Sayın Göktürk, Bahsettiğiniz harçların noterler tarafından tahsil edileceği kanaatindeyiz. Tereddütünüzün giderilmesi için İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Grup Müdürlüğünden mukteza almanızı öneririz. Danışma Birimi


 

Tarih : 11.01.2010
Soru :
Sayın İlgili, sorularım Kooperaftifler hakkında; 1)- Yapı Koop.(işyeri, konut), "Kurumlar Vergisi" yönünden; muafiyet koşulları, muaf. başlaması-bitişi, Sorumluluklar (bey. v.b.) nelerdir? 2)- 1)- Yapı Koop.(işyeri, konut), "KDV" yönünden; muafiyet koşulları, muaf. başlaması-bitişi, Sorumluluklar (bey. v.b.) nelerdir? 3)- KDV muafiyeti olan Yapı Koop. aldıkları faturalardaki, KDV tutarının, Muhasebe Kaydı (matrah, KDV, g.toplam) nasıl olmalıdır? 4)- Kooperatifler (özellikle; konut, işyeri) ile ilg.Güncel tüm mevzuat ve muhasebe uygulamalarını görebileceğimiz bir kaynak tavsiye edebilir misiniz? Teşekkür eder, iyi çalışmalar dilerim.

Cevap :
Sayın Kadız, Bahsettiğiniz kooperatiflerde KDV istisnası sözkonusu değildir. Konut Yapı Kooperatifleri KVK 4(1)-k bendi hükümlerine göre ilgili fıkradaki şartların oluşmasına bağlı olarak kurumlar vergisi muafiyeti sözkonusudur. Konuya ilişkin olarak 1 nolu kurumlar vergisi genel tebliğinden faydalanabilirsiniz. Danışma Birimi


 

Tarih : 28.12.2009
Soru :
Üstadım: Bir taşıma kooperatifimiz var. Kooperatif öz mallarına yaptırdığı taşımalar ve üyelerine sunduğu taşımalar dolayısıyla kdv beyannamasi vermekte ve kdv tahsil etmektedir. Yalnız koopetarifin üye aidatlarının k.d.v. tabii olup olmayacağı hususunda tam olarak karar verememekteyiz. Sizce kooperatif toplamış olduğu üye aidatlarına kdv uygulamalımı yok kdv den muaf tutup sadece aidat gelir olarakmı tahsilat yapmalıdır. İlgiliniz için teşekkür eder iyi çalışmalar dilerim smmm efraim sucuoğlu 0212 652 63 25

Cevap :
Sayın Sucuoğlu, Bahsetmiş olduğunuz taşımacılık kooperatifinin üyelerinden tahsil etmiş olduğu aidatların KDV'ye tabi olmadığını düşünüyoruz. Ancak işlemlerinize esas olmak üzere İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığından mukteza almanızı öneririz. Danışma Birimi


 

Tarih : 11.11.2009
Soru :
Öncelilke cevabınız için şimdiden teşekkür ediyorum. Konu kooperatiflerle ilgili. Müşavirliğini yaptığımız bir koop. 2008 yılı sonuna kadar muafiyet şartlarını taşıdığından kurumlar vergisinden muaf tutulmuştu. 2009 yılında ortak dışı işlem yapması ve gelir elde etmesi nedeniyle kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis ettirdik.. Burada, ortak dışı işlemden elde edilen gelirleri doğal olarak beyan edip geçici vergi hesaplıyoruz. Ancak üyelerden 2009'da tahsil edilen (yönetim giderleri karşılığı) aidatları da beyana tabi gelir olarak dikkate alıp alamayacağımız konusunda tereddüt oluştu.(gelir tablosunda yönetim giderlerini ticari kazançtan düştüğümüze göre, bunların karşılığı ortaklardan tahsil edilen aidatların de gelir olarak eklenmesi gerektiğini düşünüyoruz ) Kurumlar vergisi kanunu md.5/i bendi kapsamında fazla tahsil edilen ve ortaklara iadesi yapılan bir aidat mevcut değildir. Bu konudaki görüşlerinizi ve yasal dayanakları rica önemle ediyorum.. saygılar...

Cevap :
Sayın Şahin, KVK 5.maddesindeki istisna şartlarını kaybetmeniz durumunda KV mükellefiyetiniz sözkonusu olacaktır. Bu nedenle elde edilen gelirlerin gelir tablosunda yer alması gerektiği kanaatindeyiz. Danışma Birimi


 

Tarih : 14.10.2009
Soru :
Kooperatifimizde ait gayrimenkuller için kiralarda stopaj hesaplanıyor.Karşı taraf vergi mükellefi olduğu için fatura düzenleniyor.Sözleşmede bu durum yok. Kira bedeli+KDV yazıyor. Stopaj nasıl hesaplanmalı.Bir örnek verirmisiniz.

Cevap :
Sayın Yeşilyurt Kira kontratında tutar belirtilmişse bu tutar tevkifata tabi olan tutardır. Kira kontratında belirtilen tutar net diye belirtilmişse netten brüte hesaplama yapılarak brüt rakama ulaşılıp bu rakam üzerinden %20 stopaj yapılır. Danışma Birimi


 

Tarih : 28.08.2009
Soru :
kooparatifden dükkan kiraladığımızda kooperatifin bize kesmiş olduğu faturada hem kdv hem stopaj kesintisi yapılıyor. bu işlem doğrumudur hangi kanuna göre yapılıyor.

Cevap :
Sayın Avşar, Kooperatiflerin aktiflerinde kayıtlı gayrimenkullerin kiralanması işleminde KDV hesaplaması yapılması ve GV Stopajı yapılması doğru bir uygulamadır. Vergi Tevkifatı, KVK 15/(1)-b fıkrasına göre yapılmıştır. KDV hesaplaması ise KDV Kanunu 1.maddesine göre yapılmıştır. Danışma Birimi


 

Tarih : 07.08.2009
Soru :
TAŞIMA KOOPERATİFLERİNDE ÜYE AİDATLARINI KOOPERATİFİN GİDERLERİ OLARAK KULLANMAKTAYIZ.ALMIŞ OLDUĞUMUZ AİDATLAR KURUMLAR VERGİSİNE TABİ OLURMU? İYİ ÇALIŞMALAR

Cevap :
Sayın Demirtaş, Kurumlar Vergisi Kanununun 4(1)-k fıkrasına göer Taşımacılık kooperatifleri Kurumlar Vergisi mükellefidirler.Elde ettikleri gelirleri (Aidatlar dahil) kayıtlarına alırlar.Ticari kazancın tespitinde kabul edilen giderleride giderleştirmek suretiye sonuç hesaplarına ulaşırlar.Tek düzen hesap planına göre mali tablolarda oluşan kar üzerinden vergilendirilirler. Danışma Birimi


 

Tarih : 11.07.2009
Soru :
merhabalar kurumlar vergisine tabi olan(yapı ruhsatının kooperatif adına tescilli olmamasından) işyeri yapı kooperatifinin üyelerden toplamış olduğu aidatlar ile vade farkları için makbuz mu veya faturamı düzenlemeli

Cevap :
Sayın Karakütük, Aidatlar için makbuz vade farkları için fatura düzenlenmesi kanaatindeyiz. İşlemlerinize esas olmak üzere İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığından mukteza almanızı öneririz. Danışma Birimi


 

Tarih : 10.07.2009
Soru :
merhaba, kdv mükellefiyeti olmayan konut yapı kooperatifinin özel gücenlik hizmetleri alımında kdv kim tarafından beyan edilecektir.Kooperatife mükkellefiyet açtırılacakmıdır?

Cevap :
Sayın Aykırı, Sorumlu sıfatıyla KDV tevkifatı yapmak durumunda olan konut yapı kooperatifiniz 2 nolu KDV Beyannamesini vermesi gerekir. Bunun için vergi dairesinden sadece 2 nolu KDV Beyannamesi için süreksiz mükellefiyet tesis ettirmesi gerekir. Danışma Birimi


 

Tarih : 07.07.2009
Soru :
merhaba, 1-sigara alış ve satışlarında ba-bs düzenlenirken kdv hesaplanıp ayrıştırılacak mı? Yoksa alış fiyatı üzerinden mi bildirilecek? 2-Kdv mükellefiyeti olmayan bir konut yapı kooperatifin özel güvenlik hizmetleri alışında sorumlu sıfatıyla kdv beyan etme zorunluluğu varmıdır?

Cevap :
Sayın Aykırı, 1-Özel matrah kapsamında olsun ya da olmasın mal ve hizmet alımları ile mal ve hizmet satışlarına ilişkin Ba ve Bs bildirim formlarınızın, sadece KDV hariç tutarlar dikkate alınacaktır. Konuyla ilgili Bursa Vergi Dairesinin muktezası aşağıdadır. Detaylı bilgi için yararlanabilirsiniz. Ancak sizin için işlemlerinizde esas olmak üzere İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığından görüş almanızı öneririz. Tarih : 29.08.2008 Sayı : B.07.1.GİB.4.16.16.02-300-08- / 1566 Konu : Ön ödemeli hazır kart ve jeton satışı yapan ve ayrıca iş yerindeki kabinlerde telefon görüşmesi yaptırmak suretiyle hizmet veren mükellefin belge düzeni, alış ve satışlarının Ba ve Bs formlarında ne şekilde gösterileceği ve özel matrah şekli uygulaması ............................. SAN.TİC.LTD.ŞTİ. İlgi : ................... tarihli dilekçeniz. İlgide kayıtlı dilekçenizde, .................... Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün ..................... vergi kimlik numarasında işlem gördüğünüz, Türk Telekom Bayisi olarak faaliyet gösteren firmanızca ön ödemeli hazır kart ve jeton satışı yapıldığı ve ayrıca iş yerinizdeki kabinlerde telefon görüşmesi yaptırılmak suretiyle sayaca göre ücret alındığı belirtilerek, satılan telefon kartları için aylık olarak tek bir fatura düzenlenip düzenlenmeyeceği, özel matrah kapsamındaki alış ve satışların Ba ve Bs formlarında ne şekilde gösterileceği, kabinlerde yapılan telefon görüşmelerinin özel matrah kapsamına girip girmediği ve belge düzeninin ne şekilde temin edileceği konularında Başkanlığımız görüşünün bildirilmesi istenilmektedir. Bilindiği üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 232'inci maddesinde, “Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler : 1-Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara ; 2-Serbest meslek erbabına ; 3-Kazançları basit usulde tespit olunan tüccarlara ; 4-Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere ; 5-Vergiden muaf esnafa. Sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlar da fatura almak mecburiyetindedirler. Yukarıdakilerin dışında kalanların, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile kazancı basit usulde tespit edilenlerden ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerden satın aldıkları emtia veya onlara yaptırdıkları iş bedelinin 600 YTL'yi geçmesi veya bedeli 600 YTL'den az olsa dahi istemeleri halinde emtiayı satanın veya işi yapanın fatura vermesi mecburidir." hükmü yer almaktadır. Anılan Kanunun 233 üncü maddesinde ise, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin fatura vermek mecburiyetinde olmadıkları satışları ve yaptıkları işlerin bedellerinin perakende satış fişleri, makineli kasaların kayıt ruloları, giriş ve yolcu taşıma biletlerinden herhangi biri ile tevsik olunacağı hüküm altına alınmıştır. Öte yandan, bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin mal ve hizmet alımları ile mal ve hizmet satışlarının 2008 yılı ve müteakip yıllarda bildirilmesinde uygulanacak usul ve esaslar ile bildirim hadleri 381 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde açıklanmıştır. Anılan tebliğin, “Bildirimlere İlişkin Hadler” başlıklı 1.2.1. inci bölümünde; 2008 yılı ve takip eden yıllara ilişkin mükelleflerin mal ve/veya hizmet alımları ile mal ve/veya hizmet satışlarına uygulanacak had 8.000 YTL (Yeni Türk Lirası) olarak yeniden belirlenmiştir. Buna göre, bir kişi veya kurumdan katma değer vergisi hariç 8.000 YTL (Yeni Türk Lirası) ve üzerindeki mal ve/veya hizmet alımları, “Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Ba)” ile; bir kişi veya kuruma katma değer vergisi hariç 8.000 YTL (Yeni Türk Lirası) ve üzerindeki mal ve/veya hizmet satışları ise "Mal ve Hizmet Satışlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Bs)" ile bildirilecektir. Limitin altında kalan alış ve satış bedelleri toplamı ise “Diğer Mal ve Hizmet Bedeli Toplamı” ( Tablo III ) bölümüne yazılacağı (Ödeme kaydedici cihazlar kullanılmak suretiyle yapılan satışların toplamı KDV hariç tutarlar olarak Tablo III'e dahil edilecektir) belirtilmiştir. Aynı tebliğin, 1.2.2. inci bölümünde ise; Bildirim verme yükümlülüğünde olan, ancak, tüm alış ve satışları belirtilen hadlerin altında kalan mükelleflerin, söz konusu formları Tablo II dışındaki tüm bilgileri doldurmak suretiyle verecekleri, bu bildirimlerinde limit altında olan tüm alışları için Ba formunun, limit altında olan tüm satışları için de Bs formunun Tablo III bölümünde yer alan "Diğer Mal ve Hizmet Bedeli Toplamı" alanlarının doldurulacağı açıklanmıştır. Diğer taraftan, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1/1'inci maddesinde, Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu, 20'inci maddesinde ise, teslim ve hizmet işlemlerinde katma değer vergisi matrahının bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu hükme bağlanmıştır. Yine aynı Kanunu'nun 23/f maddesinde; Maliye Bakanlığı'nın işin mahiyetini gözönünde tutarak özel matrah şekilleri tespit etmeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. Söz konusu madde hükmünün verdiği yetkiye istinaden yayımlanan 85 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin (C) bölümü ile GSM operatör şirketleri tarafından sunulan cep telefonu konuşma hizmetlerinden faydalanmak üzere çıkarılan ön ödemeli hazır kartlar da dahil olmak üzere bütün telefon kartı ve jeton satışlarının özel matrah şekline göre vergilendirilmesi uygun görülmüştür. Yukarıdaki açıklamalar kapsamında; - Şirketinizce verilen kontörlü telefon hizmetinin ve yine yapılan jeton ve telefon kartı satışlarının toplu olarak fatura kullanılması suretiyle belgelendirilmesi mümkün bulunmamakta olup, her bir satış için ayrı ayrı fatura veya perakende satış fişi düzenlenmesi, - Özel matrah kapsamında olsun ya da olmasın mal ve hizmet alımları ile mal ve hizmet satışlarına ilişkin Ba ve Bs bildirim formlarınızın, sadece KDV hariç tutarlar dikkate alınarak ve diğer vergiler (özel iletişim vergisi, çevre temizlik vergisi gibi) ayrıştırılmadan anılan Tebliğde belirlenen esaslara göre doldurulması, - Ön ödemeli hazır kartlar da dahil olmak üzere işyerinizde yapılan telefon kartı ve jeton satışlarınızın özel matrah şekline tabi tutulması, gerekmektedir. Öte yandan, işyerinizdeki kabinlerde verdiğiniz telefon görüşmesi hizmetinin ise, özel matrah şekline göre vergilendirilmesi mümkün bulunmamaktadır. Bilgilerinizi rica ederim. 2-Web sayfamızın mevzuat bölümünde pratik bilgiler vergi bölümünde kdv tevkifat listesi bulunmaktadır. Buradaki koşullara uyan firma ve kuruluşlar, faaliyet konuları tevkifata tabidir. Ayrıca İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının KDV Müdürlüğünü arayarak detaylı bilgi alabilirsiniz. Tel:0212 522 28 75 Danışma Birimi


 

Tarih : 23.06.2009
Soru :
konut yapı kooperatifin sahibi olduğu arsayı kat karşılığı mütahhide vermesi karşılığında kdv hesaplaması ve kdv mükellefiyeti açtırması gereklimidir? Ayrıca kurumlar vergisi muafiyetini de kaybedermi?

Cevap :
Sayın Aykırı, Konut yapı kooperatifleri kooperatif tüzel kişiliğinin inşaatı yapması halinde ve de arsasının kendisinin olması şartıyla KDV ve KV Mükellefiyeti sözkonusu olmayacaktır. Ancak sizin kooperatifinizin durumunda olan kooperatifler muafiyet şartları ihlal edildiği için işlem kurum kazancını gerektiren bir hale dönüştüğünden KV Muafiyeti ortadan kalkmakta, dolayısıyla KDV mükellefiyeti de sözkonusu olmaktadır. Danışma Birimi


 

Tarih : 05.05.2009
Soru :
yapı kooperatiflerinde tasfiye işlemleri nasıl gerçekleşiyor.tasfiye işlemleri için hangi kurumlara hangi evrak listesinin verilmesi gerekiyor.Teşekkürler..

Cevap :
Sayın Sarı, Yapı kooperatifleri KV Kanunu 2.maddesinde belirtilen kooperatif türlerine girmesi nedeniyle KVK'nun 17.maddesine göre tasfiye işlemleri yapılacak, ayrıca 1163 Sayılı Kooperatif Kanununa tabi olması sebebiyle söz konusu kanun hükümlerine ve kooperatif ana sözleşmesi hükümlerine göre tasfiye işlemleri yapılır. Bu işlemlerin yapılabilmesi için yapı kooperatifi genel kurulunca karar alınması gerekir. Genel kurula hükümet komiseri olarak Sanayi Ticaret İl Müdürlüğünden komiser tayini istenir. Ve Genel kurulda alınan kararların Ticaret Sicilde tescili ile tasfiye süreci başlar. Yukarıda bahsettiğimiz kanunlara göre tasfiye süreci tamamlandıktan sonra kooperatifin hükmi şahsiyeti ortadan kalkar.


 

Tarih : 28.03.2009
Soru :
iyi çalışmalar,benim sorum yapı koop.de yönetim kurulu üyesi olan ve bağımsız çalışan smmm kooperatifin muhasebesini tutabilir mi?

Cevap :
Sayın Toprak, Sorunuzda bahsettiğiniz konuyla ilgili herhangi bir sakınca bulunmamaktadır. Danışma Birimi


 

Tarih : 18.03.2009
Soru :
iyi günler.tüketim ile ilgili bi kooperatif mükellefim var.hesaplarda sermaye olarak 2000 tl gibi bi rakam gözükmekte ticaret odasında da böyle kayıtlı bulunmakta 31/12/2008 itibari ile.mevcut sermayenin 5000 tl nin altında olması ne derece doğrudur.(mükellefi 2008 başında aldım daha önceden böyle kayıtlı idi bi düzeltme yapmalımıyız) şimdiden saolun

Cevap :
Sayın Ziyal, TTK'ya göre LTD ve A.Ş.lerde asgari sermaye söz konusu olup kooperatiflerde asgari sermaye söz konusu değildir. Danışma Birimi


 

Tarih : 26.02.2009
Soru :
sayın yetkili, kooperatiflerin BA BS verip vermeyeceği ile ilgili ayrım nasıl yapılmaktadır, hangi kooperatfiler BA BS vermelidir, aşağıdaki özelgeyide göz önünde bulundurarak cevaplarsanız memnun olurum, teşekkürler. T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı (Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü) Sayı : B.07.1.GİB.4.06.18.02/32Mük257- Konu : Kooperatiflerin Form Ba ve Form Bs bildirim formlarını verip vermeyecekleri hakkında. .......................... GRUP MÜDÜRLÜĞÜNE İlgi: ../../2007 tarihli ve ………………………………….. sayılı yazınız. İlgi yazınızda; ……. Vergi Dairesi Müdürlüğünün ………… vergi numaralı mükellefi ……………. Yapı Kooperatifi tarafından Başkanlığımıza hitaben verilen ve bir örneği ilgi yazınız ekinde alınan ../../2007 tarihli ve …. sayılı dilekçede belirtilen hususlar hakkındaki Müdürlüğümüz görüşü aşağıdaki gibidir. Bilindiği üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 148, 149 ve mükerrer 257 nci maddelerinin Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak 17/08/2006 tarihli ve 26262 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 362 sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin belirli bir haddi aşan mal ve hizmet alımlarını “Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Ba)” ile; mal ve hizmet satışlarını ise “Mal ve Hizmet Satışlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Bs)” ile bildirmeleri hususunda yükümlülük getirilerek bildirimde uygulanacak usul ve esaslar belirlenmiştir. Diğer taraftan 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 89 uncu maddesinde; “Kooperatiflerin, kooperatif birliklerinin, kooperatif merkez birliklerinin ve Türkiye Milli Kooperatifler Birliğinin muhasebe usulleri ve mecbur olarak tutacakları defterler Ticaret Bakanlığınca belirtilebilir. Vergi Usul Kanununun bu hususlarla ilgili hükümleri saklıdır.” hükmü yer almaktadır. Vergi Usul Kanununun “Defter tutacaklar” başlığını taşıyan 172 nci maddesi ile defter tutma mecburiyetinin uygulanmayacağı gerçek ve tüzel kişilerin sayıldığı “İstisnalar” başlıklı 173 üncü maddesinde kooperatifler sayılmamakla birlikte, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun yukarıda yer alan 89 uncu maddesine istinaden çıkarılan ve 28/11/1973 tarihli ve 14726 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kooperatifler, Kooperatif Birlikleri, Kooperatif Merkez Birlikleri ve Türkiye Milli Kooperatifler Birliği Muhasebe Yönetmeliğinde; kooperatiflerin Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması zorunlu olan defterleri tutacakları düzenlemesine yer verilmiştir. Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi ise bilanço esasına göre tutulacak defterlere ilişkin hükümleri içermektedir. Buna göre 362 sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde Ba ve Bs bildirim formalarının verilmesi zorunluluğu yalnızca bilanço esasına göre defter tutmaya bağlandığından ve kooperatifler bilanço esasına göre defter tutmak zorunda olduklarından, anılan Tebliğde belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde Ba ve Bs bildirim formlarının verilmesi gerekmektedir. Bilgilerinize arz ederim. ************************************** KOOPERATİFLERİN “ÜST BİRLİĞE GİRME” KOŞULU VE KURUMLAR VERGİSİ MUAFİYET DURUMLARI 21.06.2006 tarihinde yürürlüğe giren Kurumlar Vergisi Kanunu ile vergi sistemimize yeni değişiklikler getirilmiş, bazı uygulamalarda da yeniden düzenlemeler yapılmıştır. Yeni düzenlemeler arasında kooperatiflere ait hükümler de yer almaktadır. Kooperatiflerin kurumlar vergisi mükellefiyet durumları ve bazı kooperatif türlerinin doğrudan mükellef kapsamında sayılması bu düzenlemelerin başında gelmektedir. Bu yazımızda bu noktalarda oluşan yeni düzenlemelerin getirdiği tartışmalı konulardan biri olan kurumlar vergisinden muaf olması için kooperatiflerin “üst birliğe üye olma” koşulunun halen geçerli olup olmadığı açıklanmaya çalışılacaktır. A. Yasal Düzenleme 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 4. maddesinin (1) numaralı fıkrasının k) bendinde, tüketim ve taşımacılık kooperatifleri hariç olmak üzere, ana sözleşmelerinde sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması, yönetim kurulu başkan ve üyelerine kazanç üzerinden pay verilmemesi, yedek akçelerin ortaklara dağıtılmaması ve sadece ortaklarla iş görülmesine (yapı kooperatiflerinin kendilerine ait arsalarını kat karşılığı vererek her bir hisse için bir iş yeri veya konut elde etmeleri ortak dışı işlem sayılmaz) ilişkin hükümler bulunup, bu hükümlere fiilen uyan kooperatifler ile bu kayıt ve şartlara ek olarak kuruluşundan inşaatın bitim tarihine kadar yönetim ve denetim kurullarında, söz konusu inşaat işlerini kısmen veya tamamen üstlenen gerçek kişilerle tüzel kişi temsilcilerine veya bunlarla ilişkili olduğu kabul edilen kişilere veya işçi ve işveren ilişkisi içinde bulunanlara yer vermeyen ve yapı ruhsatı ile arsa tapusu kooperatif tüzel kişiliği adına tescil edilmiş olan yapı kooperatifleri kurumlar vergisinden muaf sayılmıştır. Dolayısıyla kooperatiflerin esas mukavelelerinde; - Sermaye üzerinden kazanç dağıtmamak, - İdare meclisi başkan ve üyelerine kazanç üzerinden hisse vermemek, - İhtiyat akçelerini ortaklara dağıtmamak, - Münhasıran ortaklarıyla iş görmek, şartlarının yazılı bulunması, fiilen de bu kayıt ve şartlar dahilinde faaliyet göstermeleri halinde kurumlar vergisinden muaf tutulacaklardır. Yapı kooperatifleri için yukarıda sayılan şartlara ek olarak, kuruluşundan inşaatın bitim tarihine kadar yönetim ve denetim kurullarında, söz konusu inşaat işlerini kısmen veya tamamen üstelenen gerçek kişilerle tüzel kişi temsilcilerine veya Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 13. maddesine göre bunlarla ilişkili olduğu kabul edilen kişilere ve yukarıda sayılanlarla işçi ve işveren ilişkisi içinde bulunanlara yer verilmemesi ve yapı ruhsatı ile arsa tapusu kooperatif tüzel kişiliği adına tescil edilmiş olması gerekmektedir[ii]. Diğer taraftan, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 93. maddesinin 4. fıkrasında; kooperatiflerin, kooperatif birliklerinin ve kooperatif merkez birliklerinin faaliyete geçen üst kuruluşlara girmedikleri takdirde, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 7. maddesinin 16 numaralı bendinde yazılı kurumlar vergisi muaflığından yaralanamayacakları hükme bağlanmıştır. Ancak, bu şart, kooperatifin faaliyet gösterdiği bölgede ve alanda kurulmuş bulunan bir üst birliğin bulunması halinde aranacaktır. Kooperatifin faaliyet gösterdiği bölgede ve alanda kurulmuş bir üst birlik yoksa söz konusu şart aranmayacaktır. Burada ortaya çıkabilecek sorun, "kooperatifin faaliyet gösterdiği bölgeden" ne anlaşılması gerektiğidir. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Teşkilatlandırma Genel Müdürlüğü bir olay nedeniyle açıkladığı görüşünde, kooperatiflerin "muafiyetlerden istifade edebilmeleri için kuruldukları il sınırları içinde hükmi şahsiyet kazanarak faaliyette bulunan birliklere girmeleri gerekmektedir." demiştir. Dolayısıyla " kooperatifin faaliyette bulunduğu bölge" tabirinden il sınırlarının anlaşılması gerekmektedir[iii]. B. Kooperatifler Kurumlar Vergisi Muafiyetinden Yararlanmak İçin Üst Birliğe Girmeli Mi? 4369 sayılı Kanun ile mülga 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 7/16 maddesine “…faaliyete geçen üst kuruluşlara girmeyen kooperatifler muafiyetten yararlanamaz” hükmü eklenmiştir. Böylece 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ile paralel bir yapı elde edilmiştir. Ancak 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 4. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendinde muafiyet için üst birliğe üye olunması koşuluna yer verilmemiştir. Böylece 4369 sayılı mülga 5422 sayılı Kanunla Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 7/16 maddesinde yapılan değişiklik öncesine dönülmüştür. Bu konuda ihtilaflı durumların çıkması, farklı uygulama ve yargı kararlarının oluşması olasıdır. Bu düzenlemeler karşısında ileri sürülen görüşlere göre, 5520 sayılı Yeni Kurumlar Vergisi Kanunu’nda kooperatiflerin üst birliğe üye olmaları şartı yer almadığından, 01.01.2006 tarihinden itibaren kurumlar vergisinden muaf olmak isteyen kooperatiflerin faaliyete geçmiş bulunan üst bi

Cevap :
Sayın Özmen, Ankara Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından verilen mukteza yerinde ve doğrudur. Ba Bs formlarının verilmesindeki kıstas, defter tutma şekline bağlanmıştır. Buna göre bilanço esasına göre defter tutan kooperatifler Ba-Bs formlarını vermek zorundalardır. Kooperatiflerin Kurumlar Vergisi veya başka vergilerden muaf olması bu bildirimin yapılmamasını gerektirmez. Danışma Birimi


 

Tarih : 04.02.2009
Soru :
ÜSTADIM İYİ GÜNLER KOOPERATİFİMİZDE BAZI ÜYELERİMİZ ZAMANINDA ÖDEME YAPMADIĞI İÇİN FAİZ HESAPLADIK VE NOTER VASITASIYLA İHTARNAME GÖNDERDİK. ŞİMDİ FAİZİN TAHAKKUKUNU YAPARKEN 131 BORÇ 642 ALACAK ŞEKLİNDE Mİ YAPACAZ, YOKSA 131 BORÇ 131 ALTINDA ÜYE FAİZ HESABI ŞEKLİNDE Mİ KAYIT YAPACAZ? ŞİMDİDEN TEŞEKKÜRLER, İYİ ÇALIŞMALAR.

Cevap :
Sayın Sözgün, Faiz tahakkukunu 131 borç (ilgili üyenin adı ile alt hesap açabilirsiniz)642 faiz gelirleri hesabına alacak kaydederek yapacaksınız. Danışma Birimi


 

Tarih : 02.02.2009
Soru :
İyi çalışmalar dilerim. Soru kooperatiflerde kurumlar vergisi muafiyeti ile ilgili. 2008 sonuna kadar tüm muafiyet şartlarını taşıyan bir kooperatif, 2009 ocak ayından itibaren stopaja tabi olmayan (brüt kira + kdv fatura kesilmektedir) GMSİ elde edecektir. Hem kira gelirlerini hem de üyelerden toplanan aidatları kısa süreli olarak (8-10 günlük)bankada değerlendirmektedir ve Faiz geliri elde etmektedir. Bu durumdaki kooperatif 2009 yılında muafiyet şartlarını kaybederek, kurumlar vergisi mükellefi olacak mıdır? Saygılarımla...

Cevap :
Sayın Şahin, Kooperatifin amacı dışında (esas gayesi dışında) bir gelir elde etmesi halinde muafiyeti kaybedeceğinden Kurumlar Vergisi mükellefi olacaktır. Danışma Birimi


 

Tarih : 23.01.2009
Soru :
2007 yılında tarım kredi kooperatifinden gerçek kişi mükellef tarafından kiralanan işyerine kira bedeline kdv li faturası düzenleniyor 94. maddede kooperatiflerden kiralan gayrımenkuller stopaja tabidir ibaresi var muhtasar beyan ile ödeme yapılacakmı?

Cevap :
Sayın Çokçetin, Tarım Kredi Kooperatifinin yapmış olduğu işlem doğrudur. Bahsetmiş olduğunuz kooperatifler sadece kira geliri elde eden kooperatif türünde olursa GVK 94.maddesine göre tevkifat yapılır. Tarım Kredi Kooperatiflerinin esas işlemi kendi yazsasında belirtilen kredi temini işidir. Sahibi bulunduğu gayrimenkullerin kiraya verilmesi halinde KDV'li fatura kesilmesi yerinde bir uygulamadır. Danışma Birimi


 

Tarih : 18.01.2009
Soru :
Merhaba Üstadım; Kurumlar vergisi mükellefi olan ( iktisadi işletme ) S.S. X kooperatifi..Tersane bölgesinde iş yapan değişik firma sahiplerinden oluşan üyeleri var.O bölgede iş yapan firmaların ortak kullandıkları alanların tamir bakım onarım vb. gibi hizmetlerini yapıyor. Soru : Üyelerden toplanan aidatlar için belge düzeni ne ile , gelir kaydı ve KDV durumu nasıl olmalı? Saygılar

Cevap :
Sayın Aydemir, Kurumlar Vergisi mükellefi olan iktisadi işletmelerin üyelerden toplamış olduğu, ismi ne olursa olsun tüm gelirler için KDV'li fatura tanzim edip satış hasılatlarına yazılacaktır. Danışma Birimi


 

Tarih : 14.01.2009
Soru :
SAYIN ÜSTADIM İYİ GÜNLER BENİM SİZE 3 SORUM OLACAK 1-KOOPERATİF OLARAK Bİ FİRMAYA TAŞERON OLARAK İNŞAAT İŞLERİMİZİ YAPTIRIYORUZ. AYRICA BİZİMDE ŞANTİYEDE YAPTIĞIMIZ GİDERLER VAR ŞİMDİ BU GİDERLERİ 170 NOLU HESAPTA MI YOKSA 258 NOLU HESAPTA MI İZLEYECEĞİZ ? BU SORUYU SORMAMDAKİ AMAÇ HERHANGİBİR İNCELEMEDE BİZE SORUN ÇIKAR MI? 2- TAŞERON FİRMAYA VERDİĞİMİZ AVANSLAR VAR. BU AVANSLARDAN DOLAYI STOPAJ ÖDEMEMİZ GEREKİYOR MU ? 3- STOPAJ ÖDEMEMİZ GEREKİRSE VERDİĞİMİZ AVANSIN ÜZERİNDEN Mİ STOPAJ ÖDEYECEZ YOKSA AVANSIN BRÜTÜNÜ BULUP O TUTAR ÜZERİNDEN Mİ ÖDEYECEZ? ŞİMDİDEN TEŞEKKÜR EDER, ÇALIŞMALARINIZDA BAŞARILAR DİLERİM. SAYGILARIMLA

Cevap :
Sayın Sağra, İnşaat onarım işi kooperatif bünyesinde üyelerinize yapıldığı için 170 nolu hesapta takip etmeniz gerekir. Taşeron firmalara yapmış olduğunuz ödeme yıllara sari inşaat işi mahiyetinde ise (1 yıldan fazla), %3 stopaj yapılması gerekir. GVK 94/3 maddesinde yıllara sari inşaatlar için ödenen istihkak bedellerinden %3 tevkifat yapılacağı belirtilmektedir. (Avans olarak ödenenler dahil) Avans ödemelerinde net/brüt kavramı söz konusu olmayıp yapılan ödeme üzerinden tevkifat yapılır. Danışma Birimi (Not: Aynı soru stajyeriniz tarafından da sorulmuştur ve yanıtlanmıştır.Bilginize)


 

Tarih : 13.01.2009
Soru :
MERHABA BENİM SİZE 3 SORUM OLACAK 1-KOOPERATİF OLARAK Bİ FİRMAYA TAŞERON OLARAK İNŞAAT İŞLERİMİZİ YAPTIRIYORUZ. AYRICA BİZİMDE ŞANTİYEDE YAPTIĞIMIZ GİDERLER VAR ŞİMDİ BU GİDERLERİ 170 NOLU HESAPTA MI YOKSA 258 NOLU HESAPTA MI İZLEYECEĞİZ ? 2- TAŞERON FİRMAYA VERDİĞİMİZ AVANSLAR VAR. BU AVANSLARDAN DOLAYI STOPAJ ÖDEMEMİZ GEREKİYOR MU ? 3- STOPAJ ÖDEMEMİZ GEREKİRSE VERDİĞİMİZ AVANSIN ÜZERİNDEN Mİ STOPAJ ÖDEYECEZ YOKSA AVANSIN BRÜTÜNÜ BULUP O TUTAR ÜZERİNDEN Mİ ÖDEYECEZ? ŞİMDİDEN TEŞEKKÜR EDERİM. SAYGILARIMLA.

Cevap :
Sayın Sözgün, İnşaat onarım işi kooperatif bünyesinde üyelerinize yapıldığı için 170 nolu hesapta takip etmeniz gerekir. Taşeron firmalara yapmış olduğunuz ödeme yıllara sari inşaat işi mahiyetinde ise (1 yıldan fazla), %3 stopaj yapılması gerekir. GVK 94/3 maddesinde yıllara sari inşaatlar için ödenen istihkak bedellerinden %3 tevkifat yapılacağı belirtilmektedir. (Avans olarak ödenenler dahil) Avans ödemelerinde net/brüt kavramı söz konusu olmayıp yapılan ödeme üzerinden tevkifat yapılır. Danışma Birimi (Not: Sorunuzu yanında staj yaptığınız meslek mensubu da sormuştur, kendisine danışın.)


 

Tarih : 22.12.2008
Soru :
Bir kooperatifimiz 2007 yılında tasfiye kararı aldı ticaret odasına 1.2.3.ilanda yapıldı.Bir senedir tasfiye halinde......kooperatifi diye beyannamelerini veriyorum.2007-2008 bilançosu aktif-pasif 0(sıfır)18 Şubat 2009 da tamamen kapnacak;2009 yılı için defter tastiği yapmalımıyız.

Cevap :
Sayın Büyükyılmaz, Tasfiye süreci 2009 yılına sarktığı için 2009 yılına ilişkin bu ayın sonuna kadar (31.12.2008) defter tasdik ettirmeniz gerekmektedir. Danışma Birimi


 

Tarih : 18.12.2008
Soru :
slm. SORUM KOOPERATİFLERLE İLGİLİ. 21754 1-KOOPERATİFİMİZ DAİRELERİ TESLİMETTİ TAPULARI VERDİK ÇEVRE DÜZENLEMESİ YAPILIYOR HALA KURUMLARDAN MUAFMI? 2-KOOPERATİFİMİZE AİT BİR ÇAY BAHÇESİ BİRDE MARKET İMİZ VAR BUNU KİRAYA VERDİK , KURUMLAR VERGİSİ MÜKELLEFİ OLURMUYUZ . KOOPERATİF STATÜMÜZ DEVAM EDERMİ. BURDAN GELEN KİRA PARALARNINI KOOPERATİF İÇİN KULLANIYORUZ. İYİ ÇALIŞMALAR AHMET TEMİZ

Cevap :
Sayın Temiz, Kooperatif sisteminden vazgeçip site yönetimine geçiş yapmanız gerekmektedir. Kiracılarınızdan elde ettiğiniz kira gelirlerinden (kooperatif olarak sadece geliriniz kiralardan ibaret ise) karşı taraf kira stopajı yapacaktır (%20). Yıllık kurumlar vergisi beyannamesi verilmeyecektir. Bununla ilgili vergi dairesine bilgi verilecektir. (Sadece kira geliriniz var ise kurumlardan muafsınız) Bu arada sorunuz 11.20 de yanıtlanmış olarak sistemde gözükmektedir. Danışma Birimi


 

Tarih : 17.12.2008
Soru :
slm. SORUM KOOPERATİFLERLE İLGİLİ. 1-KOOPERATİFİMİZ DAİRELERİ TESLİMETTİ TAPULARI VERDİK ÇEVRE DÜZENLEMESİ YAPILIYOR HALA KURUMLARDAN MUAFMI? 2-KOOPERATİFİMİZE AİT BİR ÇAY BAHÇESİ BİRDE MARKET İMİZ VAR BUNU KİRAYA VERDİK , KURUMLAR VERGİSİ MÜKELLEFİ OLURMUYUZ . KOOPERATİF STATÜMÜZ DEVAM EDERMİ. BURDAN GELEN KİRA PARALARNINI KOOPERATİF İÇİN KULLANIYORUZ. İYİ ÇALIŞMALAR AHMET TEMİZ

Cevap :
Sayın Temiz, Kooperatif sisteminden vazgeçip site yönetimine geçiş yapmanız gerekmektedir. Kiracılarınızdan elde ettiğiniz kira gelirlerinden (kooperatif olarak sadece geliriniz kiralardan ibaret ise) karşı taraf kira stopajı yapacaktır (%20). Yıllık kurumlar vergisi beyannamesi verilmeyecektir. Bununla ilgili vergi dairesine bilgi verilecektir. (Sadece kira geliriniz var ise kurumlardan muafsınız) Danışma Birimi


 

Tarih : 16.12.2008
Soru :
1136 sayılı avukatlık yasasının 35.md sinde AŞ'ler ve üye sayısı 100 ve fazla olan kooperatiflerin sözleşmeli avukat tutma zorunluluğu 19.01.2002 tarihinde yayınlanan 6762 sayılı TTK 'nın 272 ve 507 maddelerindeki değişiklikle asgari esas sermaye miktarlarının arttırılması ile had ne olmuştur? ilginize teşekkür eder,çalışmalarınızda başarılar dileriz.

Cevap :
1136 sayılı Avukatlık kanununun 35. maddesine 10.05.2001 RG tarihli 4667 sayılı kanun ile 10.11.2001 tarihinden geçerli olmak üzere eklenen “29.06.1956 tarihli ve 6762 sayılı TTK 272. maddesinde öngörülen esas sermaye miktarının beş katı veya daha fazla esas sermayesi bulunan anonim şirketler ile üye sayısı yüz veya daha fazla olan yapı kooperatifleri sözleşmeli bir avukat bulundurmak zorundadır. Bu fıkra hükmüne aykırı davranan kuruluşlara mahallin en büyük mülki amiri tarafından sözleşmeli avukat tayin etmedikleri her ay için, sanayi sektöründe çalışan onaltı yaşından büyük işçiler için suç tarihinde yürürlükte bulunan, asgari ücretin bir aylık brüt tutarı kadar para cezası verilir. Verilen para cezalarına dair kararlar ilgililere Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili sulh ceza mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. Bu cezalar 21.07.1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacakların Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tahsil edilir ve Hazineye gelir kaydedilir.
Bu tutarda TTK 272. maddesine göre, esas sermaye miktarı beş milyar Türk Lirasından aşağı olamaz. Bu tutar BKK 2001/3500 19.01.2002 tarihinden itibaren elli milyar Türk Lirasına yükseltilmiştir.
Bu durumda kanunda adı geçen öngörülen esas sermaye miktarındaki artış sebebiyle A.Ş. ve üye sayısı 100 ve fazla olan kooperatiflerin sözleşmeli avukat tutma zorunluluğuyla ilgili haddin elli milyarın beş katı olan ikiyüz elli milyara (250.000.000.000.-)çıktığını düşünebiliriz.


 

Tarih : 30.10.2008
Soru :
Sayın Üstadım, Tasfiye halindeki bir kooperatiften bir şirketin kat mülkiyeti tapusu çıkmış) daire almasında herhangibir sakınca var mıdır ? Saygılar.

Cevap :
Sayın Bilgin, Tapulaşma Kanununa göre Kat Mülkiyet Tapusu alınmış ise, alan kişi veya kurum, vergi mükellefi ise bilançosuna dahil edecektir. Danışma Birimi


 

Tarih : 06.10.2008
Soru :
merhabalar ve iyi çalışmalar; TARIMSAL KALKINMA KOOPERATİFLERİNİN öncelikle KDV kanunu ve diğer kanunlar karşısındaki durumu nedir? KDV BEYANI, MUHTASAR BEYANNAME, GEÇİCİ VERGİ BEYANNAMESİ vermeleri gerekmekte midir? İlgili kanun maddelerine göre yanıt verirseniz sevinirim, çalışmalarınızda başarılar dilerim.

Cevap :
Sayın Özer, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunun 2/(2) maddesi uyarınca kooperatifler Kurumlar Vergisi Mükellefidir.Ancak Aynı Kanunun 4/(1) -k- bendi uyarınca maddede belirtilen şartların korunması halinde elde edilen kazanç kurumlar vergisinden muaftır.Aksi halde vergiye tabidir.Kurumlar vergisi muafiyeti olması halinde Geçici Vergi de söz konusu değildir.Kooperatifte çalışanların olması veya kira ödemesi, S.Meslek ödemesi gibi tevkifata tabi işlemlerin olması halinde muhtasar beyanname verilecektir.KDV Kanununun 1. Maddesine göre kooperatifin yapmış olduğu teslimlerin KDV'ne tabi olduğunu düşünmekteyiz. Danışma Birimi


 

Tarih : 25.08.2008
Soru :
Bir işyeri yapı kooperatifi var, bu kooferatif arsa alarak üyelerine işyeri yaptıracak. Alınan arsaların ödemeleri devam ediyor. Ancak, bir üye ekonomik sıkıntıdan dolayı üyelikten çıkmak istiyor. Bunun hissesini kooperatif kendi bünyesine almak istiyor. Bu mümkün mü? Eğer mümkün ise Kooperatif bu hisseyi kayıtlarına nasıl intikal ettirmeli? Cevabınız için şimdiden teşekkür ederim. İyi Çalışmalar.

Cevap :
Sayın Erdal, Kooperatifler de kooperatif hisseleri üçüncü şahıslara devredilebilir, sözünü etmiş olduğunuz kooperatif ayrılan üyenin hissesini alamaz. Bilgilerinize rica olunur, İSMMMO Danışma Birimi.


 

Tarih : 04.08.2008
Soru :
selam, 458 üyeli bir kooperatif var fakat sadece 184 daire var kooperatifin dairelerinde oturanlar ve dışarda kalan üyeler bulunmalta. son yapılan genel kurulda dışarda kalan üyeler içerde oturan üyelerden dairelerin m2 ne göre kira ödemelerini talep etti ve oy çokluğu ile bu kabul edildi 1- kooperatif bu kira gelirinde stopaj ödiyecekmi 2- kooperatif kayıtlarında hangi hesap adı altında işlem yapmamız gerekiyor ilginiz için şimdiden teşekkürler..

Cevap :
Sayın Gün, Kooperatiflerin sahibi bulundukları gayrimenkulleri Kiraya vermeleri halinde ;kiracının Gelir veya Kurumlar Vergisi Mükellefi olması halinde kiracılar % 20 Nispetinde Gelir Vergisi stopajı yapacaktır. Ancak,Kiracının Vergi Mükellefi olmaması halinde stopaj olmayacaktır.Kooperatif Kira geliri elde ettiği için Kurumlar Vergisi mükellefiyeti tesis ettirip, Kurumlar Vergisi ödeyecektir.Gelirler 600 hesapta takip edilir. Bilgilerinize rica olunur. Danışma Birimi


 

Tarih : 09.06.2008
Soru :
iyi günler. Üretim ve pazarlama kooperatifiz.Koop. ortakları satmak için bize gönderdikleri ürünlerin kolisini satış sonrası kendilerine iade ediyoruz. Çıkan bir yangında birçok koli yanmış ve yana kolilerin yerine stoklarımızdan yeni koliler verilmiştir. Nasıl bir kayıt yapılması gerekiyor. Teşekkür ederim.

Cevap :
Koliler depozito mahiyetinde olduğundan gelen, yanan, çalınan veya iade edilen kolilerin bilanço, gider, maliyet veya gelir hesapları ile ilişkilendirilmemesi gerekmektedir. Herhanbi bir sebeple stoktaki kolileri nazım hesapta takip etmenizin, yanma, bozulma veya iade gibi işlemlerde ise nazım hesabı ters kayıtla kapatmanızın uygun olacağını düşünüyoruz.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 25.04.2008
Soru :
1-İşletme kooperatifleri kurumlar vergisinden muafmıdır? 2-İşletme kooperatifinin aktifine kayıtlı gayrimenkullerin kiraya verilmesi,kira ve toplanan aidatların bankada değerlendirilerek faiz,repo ve fon geliri elde etmek,kurumlar vergisi muaflığını bozar mı? 3-Kiralar için fatura düzenlerken,aidatlar için de fatura düzenleyip KDV hesaplama zorunluluğumuz varmıdır? 4-Kiralar için yapılan stopajları kurumlar vergisi beyanımızda(muaf olduğumuzu düşünürsek) kullanamadığımızdan ilgili yıl içinde diğer vergilerimize mahsup edebilirmiyiz. TEŞEKKÜRLER....

Cevap :
1- KVK'nun 4/1-k'ncı maddesine bakınız.

2- Kooperatiflerin ilgili kazançları elde etmesinin Kurumlar Vergisi muafiyetine etkisi bulunmamaktadır.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 26.02.2008
Soru :
iyi çalışmalar. peyzaj işleri ile iştigal eden firmamız, sadece kendi üyelerine teslim edilmek üzere konut işi yapan koperatife iş yapacaktır. kooperatif vergiye tabi değildir. bizim firmamız ilgili kooperatifin peyzaj işlerini yapacaktır. bu durumda biz yaptığımız işden dolayı keseceğimiz fatura kdvlimi olacak. vergiye tabi olmayan bir kuruma kdv li ft. kesilebilirmi? eğer kdv li değilse biz peyzaj işini yaparken aldığımız tüm malzemeler %18 kdv ye tabii bu durumda mal alırken ödediğimiz kdv leri iade veya mahsup hakkımız olacakmı?

Cevap :
İlgili hizmetin tesliminde KDV hesaplanması gerekmektedir.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 05.02.2008
Soru :
ltd şirketimiz işyeri yapı kooperatifinden başka bir üyenin sermayesi 10.000 ytl değerindeki üyelik hakkını deviralarak kooperatife üye oldu.ayrıca bu hakkı almak için üyeyede hariçten 20.000 ytl verdik toplam bize 30.000 ytl ye maal oldu a- yeni üyeliğimizin muhasebe kaydı? b- ortağa harıcten verilen bedelin muhasebe kaydının nasıl yapılacağını bildirirmisiniz ? teşekkürlerimle

Cevap :
VUK'nun 279'ncu maddesine göre, yapılan toplam ödeme tutarı üzerinden 242-İştirakler hesabına kaydedebilirsiniz.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 19.11.2007
Soru :
Öncelikle böyle bir uygulamayla bizlere yardımcı olduğunuz için teşekkür ediyor ve iyi çalışmalar diliyorum. Benim sorum şudur hocam.Biz bir anonim şirket olarak bir işyeri konut yapı kooperatifine üye olduk.Bu üyelik karşılığında bir miktar ödeme yaptık ve üçer ayda bir belirli taksitler halinde alt yapı yatırımları için ödeme yapmaya devam ediyoruz. Bu işlemleri aktifte hangi hesapta tutmamız gerekiyor acaba.Bu tarzdaki sorulara verilen cevaplara baktığımda 242 ya da 248 no' lu hesapta tutulabileceği gibi anladım.yardımcı olabliriseniz sevinirim. İyi çalışmalar ve teşekkürler

Cevap :
248 no'lu hesabın kullanılmasının daha uygun olacağını düşüyoruz.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 25.07.2007
Soru :
Saygılar sunarak bir konuda fikrinizi almak istiyorum;Bir mükellef şirketimiz İstanbul küçük sanayi sitelerinden birinden altı adet dükanın mülkiyetini hisse devir yöntemi ile satın aldı.Dükkanların her birine yaklaşık 150.000.00-Ytl ödediğimiz halde haziran/2007 döneminde satın aldığımız dükkanların faturaları Yapı kooperatifinden 5000.-YTL+KDV olarak düzenlendi.Faturaların çok düşük olduğunu ifade ettik,ancak kooperatif dükknların üyelik yöntemi ile satıldığı için dükkanları bize satan şahsın kooperatif üyesi olarak koperatife her bir dükkan için 5000.-YTL+k.d.v ödedi diyerek yaptığının doğru olduğunu söylüyor.Biz şimdi bu dükkanları şirketimizin aktifine hangi rakkamdan kayıt yapacağız.İndirin konusu yapacağımız k.d.v hangi rakkam olacak.

Cevap :
Kooperatif hissesi devir işleminde KDV hesaplanmaması gerekmektedir.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 26.06.2007
Soru :
İyi çalışmalar:Konut Yapı kooperatifi bir mükellefim emanet usulu yöntemi ile üyelerine konut yapmaktatır.Ancak KDV'nin 49 Nolu tebliği,66 Nolu tebliği ile 5 Nolu sirküleri de inceledim anlayamdığım cümle şu:(Konut yapı kooperatiflerinin emanet usulüyle inşaat işi yaptırmalarıhalinde,taşeron ve müteahhitler tarafından konut yapı kooperatiflerine yapılan malzeme hariç işçilik hizmetleriKDV'den istisna olacak bunun dışında inşaatta kullanılmak üzere piyasadan satın alınan mal ve hizmetler yukarıda dabelirtildiği gibi vergiye tabi olacak)şimdi 49 nolu tebliğde ve 5 nolu sirkülerde zikredilen işler emanet usulunde'de %1 KDV'yemi tabi yoksa %18'KDV'ye yemi tabi çözemiyorum.Acil cevap bekliyorum.Teşekkür ederim.

Cevap :
Konut yapı kooperatiflerine yapılan inşaat taahhüt işlerinde %1 KDV hesaplanacaktır. Bu iş dışında kooperatif ayrıca inşaat malzemesi alırsa genel esaslara göre KDV oranı %18 olacaktır.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 12.06.2007
Soru :
İyi çalışmalar. Sorum Şu Bir limited şirket S.S X işyeri yapı kooperatifine ortak olarak girmek istiyor. Ortaklık kooperatife üye olan gerçek kişinin payını devretmesi yoluyla olacak. devir aldığımızda şirket olarak hangi hesapta izlememiz gerekir.( koop. üyelerine kura çekimi yoluyla yerleri tesbit edilmiştir.Yani üyelerin arsaları belli ama tahsis yapılmamış)

Cevap :
"242-İştirakler" hesabına kaydedebilirsiniz.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 22.05.2007
Soru :
merhabalar. Ben haziran staja başlama sınavına katılacağım. Sınavı kazandığımı ve staja başladığımı varsayarsak. Benim içinde oturduğum kooperatife başkanlık veya yönetim kurulu üyeliği yapmamda herhangi bir sakınca varmı. İyi çalışmalar

Cevap :
Sakıncası yok. İyi çalışmalar STAJ BİRİMİ staj@ismmmo.org.tr


 

Tarih : 21.05.2007
Soru :
Üstadım kısaca sorum; Kooperatifler Kanunu 9 ncu maddede Tüzel Kişilerin Kooperatife Ortak alabileceği vazediliyor. Burada geçen Tüzel Kişi Sözü ; Sermaye Şirketlerini(A.Ş. - LTD.) kapsıyormu ?yoksa ancak, Dernek , Koop Birliği vb. gibi kamu Ağırlıklı Tüzel Kişilikleri kapsıyor. Teşekkürler.

Cevap :
Değerli Meslek Mensubu 1163 sayılı kooperatifler Kanununda tanımlar aşağıdaki gibi verilmiştir : Tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve kamu tüzel kişileri ile özel idareler, belediyeler, köyler, cemiyetler ve dernekler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli teşekküllere kooperatif denir. Özel idareler, belediyeler, köyler gibi kamu tüzel kişileri ile cemiyetler ve dernekler, kamu iktisadi teşebbüsleri ve kooperatifler, amaçları bakımından ilgilendikleri kooperatiflerin kuruluşlarına yardımcı olur, önderlik eder ve ortak olabilirler... İyi Çalışmalar


 

Tarih : 14.04.2007
Soru :
merhaba, vergiden muaf konut yapı kooperatifleride şayet AYNI KİŞİYE BİRDEN FAZLA daire tahsisi yapılırsa 2. dairenin satış bedeli üzerinden kdv hesaplanır mı? kurum kazancı bakımdan 2. dairenin tahsisinde kurumlar vergisi beyanı verilir mi? teşekkür ederim.

Cevap :
KVK'nun 4/k'ncı maddesinin parantez içi hükmünde göre, yapı kooperatiflerinin kendilerine ait arsalarını kat karşılığı vererek her bir hisse için bir iş yeri veya konut elde etmeleri ortak dışı işlem sayılmamakta bu kooparatifler KV'den muaf olmaktadırlar.

KDVK'nun 17/4-k'ncı maddesi uyarınca, konut yapı kooperatiflerinin üyelerine konut teslimleri KDV'den istisnadır.

Bu hükümleri değerlendirdiğimizde, hisseleri oranından daha fazla bir orana denk dairelerin ortaklara teslimi durumunda, kooperatif ortak dışı işlem yapmış sayılmakta ve kurumlar vergisi muafiyeti ortadan kalkmaktadır.

KDV açısından "üyelere" konut teslimi kavramını da "hisse oranında teslim yaplan üyeler" şeklinde anlamanın yerinde olacağını düşünüyoruz.

Buna göre, sorudaki teslim üzerinden KDV hesaplanması ve kooperatif muafiyeti kaybettiğinden kazancı üzerinden kurumlar vergisi hesaplanması gerekmektedir.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 09.04.2007
Soru :
BİR OYUN YAZARLIĞI SANAT ÜRETİM KOOPERATİFİ KURULMAK İSTENİYOR. YAZARLAR ÜRETİYOR KOOPERATİF TELİF ÜCRETİ OLARAK TOPLADIĞI PARAYI ÜRETENLERE DAĞITIYOR.KOOPERATİF AYRICA BU İŞLEMDEN HİZMET PAYI ALMAK İSTİYOR SORU:1 YAZARLARIN ALDIĞI TELİF ÜCRETİ NASIL VERGİLENDİRİLECEK ÖRNEĞİN STOPAJ UGULANMASI GEREKİR Mİ? SORU:2 KOOPERATİF OYUNLARIN OYNAYAN TİYATRO VE KURUMLARDAN ELDE EDİLEN TUTARIN TAMAMINI FATURA MI EDECEKTİR.YADA YAZARLARIN PAYI DÜŞTÜKTEN SONRA SADECE KENDİ KOMİSYONU MU FATURA EDECEKTİR.KDV YÖNÜNDEN DURUM NEDİR BU KONUDA KDV İSTİSNASI VAR MI? SORU:3 KOOPERATİF ELDE ETTİĞİ KARDAN DOLAYI KURUMLAR VERGİSİNE TABİMİDİR? KURUMLAR VERGİSİ MUAFİYETİ VARMIDIR?

Cevap :
1- Kooperatifin ödediği telif bedelleri için GVK'nun 18'nci ve 94/2-a'ncı maddeleri uyarınca işlem yapılmalıdır.

2- Kooperatifin tahsilatın tamamını fatura etmesi gerekmektedir.

3- KVK'nun 4/1-k'ncu maddesine bakınız.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 29.03.2007
Soru :
TASFİYE HALİNDE OLAN KONUT YAPI KOOPERATİFİNİN KURUMLAR VERGİSİ VE GEÇİCİ VERGİ BEYANNAMELERİNİ E-BEYANNAME İLE GÖNDERMEK ZORUNLUMUDUR.

Cevap :
e-beyanname ile göndermek gerekmektedir.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 23.03.2007
Soru :
konut yapı kooperatiflerinin KATMA DEĞER VERGİSİ YONÜNDEN İSTİSNA VE MUAFİYET UYGULAMALARI NELERDİR.. KONUT YAPI KOOPERATİFİNE FATURA KESEN BİR GELİR VERGİSİ MÜKELLEFİ MERMER ATÖLYESİ YAPMIŞ OLDUĞU HİZMET BEDELİ OLARAK KDV DEN MUAF MIDIR. * FATURA SINI NASIL TANZİM ETMELİ * BUNUN LA İLGİLİ HANGİ BEYANNAMELERİ VERMELİ * İŞLETME DEFTERİNE NASIL İŞLEMELİ

Cevap :
5 no'lu KDV Sirkülerine bakınız.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 21.03.2007
Soru :
Kooperatifin aktifine kayıtlı işyerinin kiraya verilmesi halinde stopaj ve KDV'ye tabi olup olmadığı hakkında bilgi vermenizi arz ederim.

Cevap :
Kiralama işleminden stopaj ve KDV hesaplanması gerekmektedir.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 19.03.2007
Soru :
Kooperatiflerde temsil ve ilzamda, yönetim kurulu başkanını tek imza yetkilisi olarak seçebilir miyiz?

Cevap :
Yönetim Kurulu, kooperatifin kanuni temsilcisidir. Kooperatif adına düzenlenecek evrakın geçerli olması ve koopeatifi bağlaması için, kooperatif ünvanı altında temsile yetkili olanlardan ikisinin imzası gerekir.Kanun'un öngördüğü çift imza kuralı, kooperatifin aktif olarak temsil ettiği hallerde uygulanır. Kooparatife ihtar ve tebliğ yapılması gibi pasif temsil yetkisi söz konusu olduğu hallerde temsilcilerden birisinin imzası yeterli olabilir.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 14.03.2007
Soru :
Kooperatiflerde hisse devri nasıl yapılmalıdır. Noter aracılığıyla yapılması gerekir mi?

Cevap :
Hisse devri işlemlerinin noter aracılığı ile yapılması, hakkın ileri sürülmesi açısından avantaj sağlamaktadır.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 21.02.2007
Soru :
Merhaba, 1995 yılında kurulmuş kooperatif var tasfiye etmek istiyorum. ne yapmam gerekir.

Cevap :
Kooperatifler Kanunu'nun 98'nci maddesi, TTK'nun 225,226,444,446,447,450'nci maddelerine ve VUK'nun 62'nci maddesine bakınız.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 17.02.2007
Soru :
Konut Yapı kooperatifine ait arsanın kat karşılığına göre müteahhit firmalara verilmesinde vergi muafiyetleri devam ediyor mu? Kooperatif kat karşılığı esasına göre arsasını devrettiğinde arsası için fatura kesmesi gerekir mi? KDV ve Kurumlar Vergisi KArşısındaki durumu hakkında görüş bildirirseniz sevinirim.

Cevap :
KDVK'nun 17/4-k'ncı maddesine göre, konut yapı kooperatiflerinin sadece üyelerine yapacakları konut teslimleri KDV’den istisnadır. İstisna kapsamında yapılacak konut teslimlerinde m2 yönünden bir sınırlama söz konusu değildir.

Ancak, bu kooperatiflerin üyeleri dışındaki üçüncü şahıslara yapacakları konut teslimleri KDV’ye tabidir (Metrekaresine göre %1 veya %18).

Buna göre, müteahhit kooperatif üyesi ise kendisine yapılan teslimleri için KDV hesaplanmaması, üye değil ise hesaplanması gerekmektedir.

Yeni KVK'nun yürürlüğer girmesi ile birlikte, yapı kooperatiflerinin, 31 Aralık 2006 tarihine kadar; yapı ruhsatı ile arsa tapusunu, kooperatif tüzel kişiliği adına tescil ettirmesinde, kat karşılığı daire ya da işyeri alımını yasaya uygun duruma getirmeye, kooperatif yönetim ve denetim kurulunu da yine aynı tarihe kadar, yasaklı kişilerin yer almadığı biçimde oluşturmalarında yarar vardır. Aksi halde, yapı kooperatifinin, geriye dönük olarak, 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren, muafiyetini kaybetmesi ve kurumlar vergisi mükellefi olması gündeme gelecektir.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 16.02.2007
Soru :
Tasfiye haline giren bir yapı kooperatifin (31/12/2006) Tarihli bilançu aşağıdaki gibi: AKTİF - - 2002 Gelir-Gider Farkı - 26,42 - 2003 Gelir-Gider Farkı - 27.879,49 - 2004 Gelir-Gider Farkı - 44.180,81 - 2005 Gelir-Gider Farkı - 77.486,68 - 2006 Gelir-Gider Farkı - 77.884,35 TOPLAM - 227.457,76 PASİF - HUZUR HAKKI - 1.300,00 ÖDENECEK VERGİ - 347,71 ORTAKLARA BORÇLAR - 203.200,00 SERMAYE - 40,00 KAR YEDEKLERİ -1996 Yılı KAR Yedek - 763,29 -1997 " " " - 2.116,37 GEÇMİŞ YILLAR GELİR GİDER FARKI - - 1998 Gelir-Gider Farkı - 5.228,87 - 1999 Gelir-Gider Farkı - 811,94 - 2000 Gelir-Gider Farkı - 1.430,61 - 2001 Gelir-Gider Farkı - 12.218,97 TOPLAM - 19.690.39 26/6/2007 TARİHİNDE TASFİYE SÜRECİ BİTİYOR. GEÇMİŞ YILLAR GELİR GİDER FARKLARI VERGİLENECEK Mİ? BU HUSUSTA BİLGİ VVERİRİMİSİNİZ. TEŞEKKÜR EDERİM SAYGILARIMLA ADNAN ALPER NOT - DMEİRBAŞLARINI YÖNETİM KURULU KARARI İLE SİTE YÖNETİMİNE BİLA BEDEL DEVİR İŞLEMİ YAPILDI.

Cevap :
Tasfiye sonunda ortaklara dağıtılan bir tutarın bulunması durumunda, bu tutarın kar dağıtımı tevkifatına tabi tutulması gerektiğini düşünüyoruz.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 09.02.2007
Soru :
Selam. Konut yapı kooperatifi yeni muafiyet şartlarına haiz olamadığı için 2007 de 2006 yılı başındn başlamak üzere Kurumlar vergisi mükellefi oldu.Bu durumda 1.-2. ve 3. dönem geçici kv. beyannameleri için ne gibi bir işlem yapılacak.Ayrıca 4. dönemi de vermek için 4-5 günlük bir süre kaldı.Bilgi verirseniz sevinirim.

Cevap :
2006 yılında eski (5520 Sayılı) KVK'na göre mükellefiyetiniz bulunmakta ise son geçici vergi döneminde yine geçici kurumlar vergisi beyannamesi vermeniz gerekmektedir.

Yeni(5422 sayılı) KVK'na göre kooperatiflerin kurumlar vergisinden muafiyetleri için üst birlik koşulu bulunmamaktadır.

Yeni KVK'na uyum için aşağıdaki açıklamalara dikkat edilmelidir:

1- Ana Sözleşmede Değişiklik Yapılmalıdır

Yapı kooperatifleri 5520 sayılı KVK’nın (4/k) maddesiyle eklenen yeni muafiyet şartlarına intibak yaptırmaları gerekmektedir. 5422 sayılı KVK 7/16 maddesinde yazılı muafiyet şartları yanında yeni düzenlemelerinde ana sözleşmelerinde ek olarak yer alması gerekmektedir. Bu şartlar:

a- Kooperatifin ana sözleşmesine: “Kooperatif kuruluşundan inşaatın bitim tarihine kadar yönetim ve denetim kurullarında, söz konusu inşaat işlerini kısmen veya tamamen üstlenen gerçek kişilerle tüzel kişi temsilcilerine veya Kanun’un 13. maddesine göre bunlarla ilişkili olduğu kabul edilen kişilere veya yukarıda sayılanlarla işçi ve işveren ilişkisi içinde bulunanlara yer vermediğine” şartının ana sözleşmeye eklenmesi, gerektiği düşüncesindeyiz.

b- ve “Kooperatifin Yapı ruhsatı ile arsa tapusu kooperatif tüzel kişiliği adına tescil edilmiştir.” Şartının ana sözleşmeye eklenmesi halinde yapı kooperatifleri,

Kurumlar vergisi muafiyetinden yararlanacaklardır. Bu iki genel şartın ana sözleşmeye eklenip eklenmemsinde uygulamada tereddüt olduğu yapılan araştırma ile tespit edilmiştir.

Yapı kooperatifleri 2006 yılı içinde ana sözleşmelerinde değişiklik yapmak suretiyle yukarıda açıklanan iki yeni şartı ana sözleşmelerine ekleyecekler ve fiiliyatta da bu şartlara uymuş olacaklardır. Ana sözleşmeler, kooperatiflerin yazılı rehberi olup bu yazılı metinde hukuki işlemler ve ortakların, yönetim kurullarının denetim kurulların görev ve yetkileri çok açık şekilde belirlenmiştir. 1163 sayıl Kooperatifler Kanunu’nun 88. maddesi kapsamında kooperatiflerin ana sözleşme hazırlanması yetkisi yapı kooperatifleri için Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile İmar ve İskan Bakanlığı’nca müştereken hazırlanacağı belirtilmiştir.

Konut yapı kooperatifleri ile İşyeri yapı kooperatifleri ana sözleşmelerinde değişiklik yapılmalı ve 5520 sayılı KVK’nın /4/k) maddesi ile getirilene yeni şartlarında ana sözleşmede yer almasının hukuki yararları yanında uygulamaya açıklık getirecektir. Ayrıca uygulamada, yönetim, denetim kurullarını ve bunların dışında ortaklara açıkça rehberlik yapacaktır. Yönetim kurulları ve Denetim kurulları, kooperatifin kurumlar vergisi muafiyetine ilişkin yeni şartları ancak ana sözleşmede olduğu zaman daha rahatlıkla görecekler ve bu şartların ne olduğunu, nasıl uygulanacağını bilecekler veya öğreneceklerdir. Ayrıca, kooperatife ait inşaat ve taahhüt işlerinin ihalesinde ve bu işlerin kimlere verilmesi gerektiğinin tespitinde ortaya çıkacak tartışma ve müdahaleler en aza indirilmiş olacaktır. Yukarıdaki bölümlerde açıklandığı gibi, kooperatif yönetim kurulu ile denetim kurulu üyelerinin yapacakları işlerin haritası ellerinde bulunacaktır. Ana sözleşmede bu ilaveler yapılmadığı takdirde KVK’nın 13. maddesindeki esasların uygulaması mümkün olmayacaktır. Yönetim ve denetim kurullarını, ihtiyaç duyulursa ve yazılı olarak bir talep ortaya çıkarsa, ikaz edecek makam sadece Maliye Bakanlığı, Gelir İdaresi başkanlığı olacaktır.

3- Muafiyet şartlarına eklenen yeni şartlardan birisi de 5520 sayılı KVK’nın 13. maddesinde “Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı” maddesinin 2. fıkrasında “İlişkili Kişi” aşağıdaki şekilde tanımlanmıştır:

“(2) İlişkili Kişi: kurumların kendi ortakları, kurumların veya ortaklarının ilgili bulunduğu gerçek kişi veya kurum ile idaresi, denetimi veya sermayesi bakımından doğrudan veya dolaylı olarak bağlı bulunduğu ya da nüfuzu altında bulundurduğu gerçek kişi veya kurumları ifade eder. Ortakların eşleri, ortakların veya eşlerinin üstsoy ve altsoyu ile üçüncü derece dahil yansoy hısımları ve kayın hısımları da ilişkili kişi sayılır. Kazancın elde edildiği ülke vergi sisteminin, Türk vergi sisteminin yarattığı vergilendirme kapasitesi ile aynı düzeyde bir vergilendirme imkânı sağlayıp sağlamadığı ve bilgi değişimi hususunun göz önünde bulundurulması suretiyle Bakanlar Kurulunca ilan edilen ülkelerde veya bölgelerde bulunan kişilerle yapılmış tüm işlemler, ilişkili kişilerle yapılmış sayılır”

Kooperatif Ana Sözleşmesinde yapılacak değişiklikte de, “KVK’nın 13. maddesinin (2) bendinde sayılan kişilerle kooperatifin herhangi bir ilişkisinin bulunmadığı” yolunda bir şartın daha eklenmesi gerekmektedir.

4- Kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile kooperatif ortaklarına konut inşa eden kooperatifler de, inşaat ruhsatı arsa sahipleri adına çıkarılmış olan kooperatiflerin, 31.12.2006 tarihine kadar inşaat ruhsatını Kooperatif adına çıkarmaları gerekmektedir.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 01.02.2007
Soru :
1999 yılında kurulan yapı kooperatifine 2005 yılı genel kurulunda 2'şer yıllık 3 adet yönetim kurulu (300 ytl.)2 adet denetici (100 ytl.) huzur hakkı ödenmesi hususunda karar alınıyor. 29.5.2006 yılında olağanüstü genel kurulda Yönetim kurulu istifa ederek kooperatifin tasfiyesine karar veriliyor.Tasfiye memurlarına(100 ytl.) ödenmesine karar veriliyor. Tasfiye memurları devreye girdiği için denetim kuruluna da ayrıca ücret ödenecek mi. Çünkü olağanüstü genel kurulda deneticiler hususunda herhangi bir karar alınmıyor. Tasfiye kararı ile denetim kurulu devre dışımı kalıyor. Bu hususta bilgi verirseniz sevinirim. Saygılarımla Adnan ALPER

Cevap :
Tasfiye haline giren kooperatifin organları (genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kurulu) görevleri kısıtlı da olsa yine yürütürler. Bu nedenle, genel kurul toplantıları ile yönetim denetim kurulu seçimleri yapılması gerekir.

Bu dönemde, denetçilerin denetim görevi tasfiye işlerine yönelir. Denetçiler, tasfiye memurlarının hesap ve işlemlerini denetler. Tasfiye memurları tarafından hazırlanan başlangıç (tasfiye) bilançosu, ara bilanço, son ve kati bilanço tarafından denetlenir. Denetçiler, bu konuda hazırladıkları raporu genel kurula sunarlar.

Öte yandan, tasfiye işlemlerinin yürütülmesi esnasında "zaruri ve acele bir neden" bulunması halinde, genel kurul denetçiler tarafından toplantıya çağrılabilir.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 26.01.2007
Soru :
şirketimiz bir kooperatife üye olmuştur. Kooperatife yapılan aylık ödemeleri 259 hesapta takip etmemiz uygun olurmu?

Cevap :
Kanımızca, 248 no'lu hesap daha uygundur.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 12.01.2007
Soru :
Bir limited şirkette bağımlı olarak çalışmaktayım.Soruma gelince : Şirket ortaklarımız bir yapı kooperatifinden arsa aldılar ve bu arsada iş merkezi inşaatına başladılar. Finansman kaynakları kısıtlı olduğu için, inşaata yapılan dış cephe ve asansör için leasing yoluyla satın alma yoluna gittiler. Şahıslar adına leasing yapılamadığı için bu alımları limited şirket üzerinden yaptılar. Bahsi geçen leasing sözleşmeleri 1.250.000 usd dir. 2006 yılında 6 taksidi ödenmiştir (bir taksit tutarı 45.000 usd) bu işlemi züccaciyenin resmi defterlerinde nasıl göstereceğim ve dayanak olarak işlemi yasal zeminde eksik bırakmamak için ne tür sözleşme yapabilirim. Çok acil yanıt alırsam çok memnun olurum ç

Cevap :
Ltd. şti. ile yapılan finansal kiralama sözleşmesinin giderleri bu şirket dışındaki bir şahsın ya da şirketin hesaplarına kaydetmek mümkün değildir.

Finansal kiralama sözleşmesinin devri ile ilgili imkanlar için, Finansal Kiralama Kanunu’nun 7, 15-18’nci maddlerine bakınız.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 05.01.2007
Soru :
Kooperatiflerde yönetim kurulu yada denetçi olarak görev yapan, emekli kişi yada başka bir yerde sigortalı olarak çalışmakta olan kişilere, huzur hakkı olarak ödenen paralar, sigorta prim kesintisine tabii midir? Sigortaya sgdp yada zorunlu ssk primi ödenmeli midir? İlgili mevzuata atıfda bulunularak madde noları ile cevap verilmesini arz ederim. Teşekkürler...

Cevap :
Değerli Meslek Mensubu SSK sigortalısı sayılanların aldıkları huzur hakkının ücret özelliği taşıdığı dikkate alınarak prime tabi tutulması gerekmektedir. İyi çalışmalar


 

Tarih : 04.01.2007
Soru :
Selamlar,İyi seneler diliyorum.Cevabınız için şimdiden teşekkür ediyorum. Sorum bir işyeri yapı kooperatifinini Kurumlar ve Kdv yönünden mükellefiyet durumu.İlgili koop.üyelerine küçük sanayi bölgesi kurulması amacıyla arsa tahsis etmiş bulunmaktadır.Her bir üye,kendi arsası üzerine işyerlerini kendileri inşaa ederek faaliyetlerini sürdürmektedir.Kooperatif,Kurumlar vergisi Kanunundaki muafiyet şartlarını taşımasından dolayı Kur.Verg.den muaftır. Ancak Koop. sınırlar dahilindeki Altyapı hizmetleri (Asfalt,yol,bahçe ve çevre düzenlemesi gibi) nedeniyle bir maaliyet ve kdv yüklenmektedir.Bu maliyetleri de üyelerinden makbuz karşılığı tahsil ederek yansıtmaktadır.Bu altyapı masraflarını üyelerine aynen fatura kesmek suretiyle yansıtması durumunda, kdv ve Kurumlar vergisi karşısındaki durumu ne olacaktır?Aydınlatırsanız sevinirim.Saygılarımla....

Cevap :
Sadece üyelerle işlem yapılması durumunda, düzenlenecek faturalarda KDV hesaplanmaması gerektiğini düşünüyoruz.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 21.11.2006
Soru :
Merhaba.2006 Mart döneminde stajımı başlattım. Üyesi olmadığım, kurumlar vergisinden muaf bir kooperatifin denetim kurulunda yer almam, stajımda bir problem oluşturur mu? Şimdiden teşekkürler

Cevap :
Oluşturmaz.İyi çalışmalar STAJ BİRİMİ staj@ismmmo.org.tr


 

Tarih : 01.11.2006
Soru :
Merhaba! Soracağım soru Kooperatiflerle ilgili.Küçük Sanayi Sitesi Kooperatifi kurmaktayım.Amaç üretimle alakalı işyerleri kurup, inşaatlar tamamlandığında kura usulü ile bu inşaatları üyelere dağıtmak..Aylık KDV Beyanname verme yükümlülüğü var mıdır? Şimdiden teşekkürler...

Cevap :
KDVK’nun 17/4-k’ncı maddesine göre, organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerinin kurulması amacıyla oluşturulan iktisadi işletmelerin arsa ve işyeri teslimleri ile konut yapı kooperatiflerinin üyelerine konut teslimleri KDV’den istisnadır.

KDVK’nun 1/1’nci maddesine göre, KDV’nin konusuna giren işlemler, ticarî, sınaî, ziraî faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerdir. Ayrıca, bu faaliyetler için devamlılık esas unsurdur.

Maddeye göre, ticari, sınaî, ziraî faaliyet ile serbest meslek faaliyetinin devamlılığı, kapsamı ve niteliği Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre; Gelir Vergisi Kanununda açıklık bulunmadığı hallerde, Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre tayin ve tespit edilir.

Bu faaliyetlerin kanunların veya resmî makamların gösterdiği gerek üzerine yapılması, bunları yapanların hukukî statü ve kişilikleri, Türk tabiyetinde bulunup bulunmamaları, ikametgâh veya işyerlerinin yahut kanunî merkez veya iş merkezlerinin Türkiye'de olup olmaması işlemlerin mahiyetini değiştirmez ve vergilendirmeye mani teşkil etmez.

İthalatın kamu sektörü, özel sektör veya herhangi bir gerçek veya tüzelkişi tarafından yapılması veya herhangi bir şekil ve surette gerçekleştirilmesi, özellik taşıması vergilendirmeye tesir etmez.

Maddede açılandığı gibi, Küçük Sanayi Sitesi Kooperatifi’nin işlemlerinin, devamlılık yaratacak biçimde ticari, zirai ve mesleki faaliyet kapsamında olması (iktisadi işletme) durumunda KDV beyannamesi vermesi gerekecek, aksi taktirde böyle bir yükümlülüğü bulunmayacaktır. Kooperatifin temel olarak ticari, zirai ve mesleki faaliyette bulunmadığı (sadece aidat gelirleri olduğu ve sadece üyelere hizmet verdiği) varsayılır, dolayısıyla özel bir tespit olmadıkça KDV beyanname verme yükümlülüğü olmayacağını düşünüyoruz.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 22.08.2006
Soru :
Kooperatifimizde Soysal Güvenlik Destekleme Primi ödenerek çalıştırılan Avukatımızın Mahkeme ilamına göre alacaklı taraf avukatına ödenmesina karar verilen ve avukatlık kanunun 164-166. maddeleri gereğince avukata ödenmesi zorunlu olan,yargılama giderinin bir unsuru niteliğindeki vekalet ücretinin ödemesinin belgelnedirilmesi ve ödemesi nasıl yapılmalıdır. Yanıtınız için teşekkür ederim

Cevap :
Maliye Bakanlığı, dava sonunda kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenilecek vekalet ücretinin serbest meslek kazancı niteliğinde olduğu, vekalet ücretlerinin serbest meslek erbabı olan avukatlara ödenmesi halinde sorumlularca gelir vergisi tevkifatı yapılması, avukatların ise aldıkları bu ücretler için serbest meslek makbuzu düzenlemeleri gerektiği görüşündedir.

Adı geçen Bakanlık, Türkiye Barolar Birliği’ne verdiği bir Özelge’de;

“Dava sonunda kararla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenilecek vekalet ücretinin serbest meslek kazancı niteliğinde olduğu, vekalet ücretlerinin Gelir Vergisi Kanunu’nun 65 ve 66. maddelerine göre serbest meslek erbabı olan avukatlara ödenmesi halinde, Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. uyarınca sorumlularca gelir vergisi tevkifatına tabi tutulması gerektiği”

şeklinde idari görüş bildirmiştir.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 11.08.2006
Soru :
29.07.1998 tarihinden önce inşaat Ruhsatı almış Konut Yapı Kooperatifine Yangın sistemi ve ekipmanı teslim edecek olan müşavirliğini yapmış olduğum firma yapacağı bu teslimin kdv den muaf olup olmadığı hk. Bilgileriniz için tşk.

Cevap :
29.07.1998 tarihinden önce bina ve inşaat ruhsatı almış bulunan konuta yapı kooperatiflerine yapılan inşaat taahhüt işleri 01.01.1998 tarihinden geçerli olmak üzere KDV'den istisna edilmiştir.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 03.08.2006
Soru :
sayın hocam kooperatif yönetim kurulu üyelerine aylık ücret ödenmesine karar verildi bu ücretlerinden gelir vergisi kesinti yapılacak bunun dışında yönetim kurulu üyeleri emekli bunlar için sosyal güvenlik destekleme primi ödemek gerekecekmi yoksa sadece gelir vergisi kesintisimi yapılacak. bir de bir emekli müdür olarak atandı bunun için sosyal güvenlik destekle primi ödemek gerekirmi ssk ya bcevabınız için şimdiden teşekkürler

Cevap :
Değerli Meslek Mensubu Kooperatiflerle yönetim kurulu arasındaki vekalet akdine dayandığından bu kişilrin sosyal Sigortalar kurumu kapsamında sigortalı sayılmamaları gerekmektedir.Ancak kanundan doğmayan bir görevin ücret karşılığında esas görevlerine ilaveten bu kişiler tarafından tarafından yerine getirilmesi durumunda sigortalı sayılmaları gerekmektedir. Emekli olanlarında sosyal güvenlik destekleme primi ödemeleri gerekmektedir. İyi çalışmalar


 

Tarih : 01.08.2006
Soru :
Konut Yapı kooperatifine tesisat malzeme ve işçiliğinde uygulanacak kdv oranı %1 midir. Kalorifer tesisatına ek olarak kombi ve radyatör satışı yapılacaktır. bunlardada kdv oranı %1 mıdır. Alış kdv ile satış kdv arasındaki farkı nasıl iade alabiliriz.

Cevap :
Konut yapı kooperatiflerine yapılan inşaat taahhüt işleri kapsamındaki teslimlerde KDV oranı %1 olarak uygulanacaktır. Alış ve satış KDV leri arasındaki farkın iadesi işlemleri için 99 no'lu KDV GT'ne bakınız.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 19.06.2006
Soru :
- 30 Kişiden fazla işçi çalıştıran bir kooperatifteki işçilerden biritüm hakları ödenerekişten çıkartılıyor. Fakat işçi mahkeme kararı ile yeniden işe dönmek istiyor. Bu durumda kendisine ödenmiş olan tazminatların iadesi için nasıl bir yol izlenmesi gerekir.

Cevap :
Değerli Meslek Mensubu Yasal haklarını almaya hak kazanmış bir işçiden bu haklarını geri alamazsınız.İşçinin işe iade edimesi işçinin haklılığını gösterir. Bunun için mahkeme kararına riayet ederek işçinin çalıştırılması ve ücretinin ödenmesi gerekir. İyi çalışmalar


 

Tarih : 05.06.2006
Soru :
Sayın Yetkili tarımsal kalkınma kooperatifi olarak faaliyet gösteren kooperatifimizin kiraya verdiği işyerini basit usule tabi bir mükellef kiralıyor. kira tutarı 500 ytl. Kira bedelleri fatura yolu ile tahsil edildiğinden faturada stp. kesintisi yapılacakmı? Bu konuda bilgi verirseniz teşekkür ederim.

Cevap :
GVK'nun 94/5-c'nci maddesine bakınız.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 21.05.2006
Soru :
Üç sorum var 1.yap-sat inşaat yapan bir AŞ.de kooperatif ten alınanan hakedişler için damga vergisi kesintisi yapılacak mı (AŞ hakedişler için ft kesmiyor) 2.Senetler daire satışları başladığında senetlerin damga vergisi nasıl ödencek oran nedir. 3.Tamamlanmamış daireler için alınan paralar avans niteliğine mi girer ve damga vergisi varmıdır varsa oranı nedir. teşekkür ederim

Cevap :
5281 Sayılı Kanunla Damga Vergisi Kanunu’na ekli “(1) SAYILI TABLO” yeniden belirlenmiştir. Bu düzenleme ile avans makbuzları damga vergisi kapsamı dışına çıkarılmıştır.

Hakediş tutarlarını ve tamamlanmamış daireler için yapılan tahsilatların avans olarak değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyoruz.

Uygulanacak Damga Vergisi oranları ve DV’den istisna işlemler için “http://www.gelirler.gov.tr/gelir2.nsf/DVK488?OpenFrameSet” adresinden DV tablolarına bakabilirsiniz.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 16.04.2006
Soru :
Bir konut yapı kooperatifi ile yapılan ve taahhüde dayanan sözleşme gereğince apartman içinde bulunan merdivenlerin mermer döşemesi işi (mermer teslimiyle birlikte işçilik)%1 oranlı kdv'ne tabi tutulabilir mi?

Cevap :
2002/4480 Sayılı B.K.K Eki Karar’a göre, ,konut yapı kooperatiflerine yapılan inşaat taahhüt işlerine ilişkin teslim ve hizmetler %1 oranında KDV’ne tabi olacaktır. “Apartman içinde bulunan merdivenlerin mermer döşemesi işi” inşaat taahhüt kapsamında olduğundan bu işte %1 oranında KDV uygulanması gerektiğini düşünüyoruz.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 03.04.2006
Soru :
SAYIN HOCAM KONUT YAPI KOOPERATİFLERE SATILAN ELEKTRİK MALZEMELERİNİN 49 NOLU KDV GENEL TEBLİĞİ İLE 5 NOLU KDV SİRKÜLERİNDE AÇIKLANAN İNŞAAT TAAHHÜT İŞİ OLARAK GEĞERLENDİRİLİĞ DEĞERLENDİRİLMEYECEĞİ, TEBLİĞDE ELEKTRİK TESİSATINDAN ABAHSETTİĞİ MALZEMEDEN BAHSETMEDİĞİ İÇİN TEREDDÜDÜN OLUŞMUŞTUR. SAYGILARIMLA

Cevap :
elektrik malzemelerinin satışının inşaat taahhüt işi dışında değerlendirilmesi gerekmektedir.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 09.03.2006
Soru :
Matbacı olan limited şirket ortaklarına ait işyerlerinde faaliyet göstermektedir. Yayıncılar Kooperatifine ait olan bu yer üzerinde anlaşmazlık ve mahkemelik bir durum söz konusu olduğundan ötürü kooperatifden tapularını alamadılar. Kooperatif bu yerlerin onlara ait olduğunu belirten yer tahsis belgesi veriyor. Şirket ortaklarına ait olan ve kullandığı bu iş yerleri için herhangi bir stopaj kesintisi yapacakmıdır.

Cevap :
GVK’nun 70’nci maddesine göre, GMSİ elde etmek için mal ve hakların sahibi, mutasarrıfı, zilyedi, irtifak ve intifa hakkı sahibi veya kiracısı olmak gerekmektedir.

94/5’nci madde uyarınca, GMSİ kapsamındaki ödemelerden ödeme yapanlar arasında kanunda belirtilmiş olanların stopaj hesaplaması gerekmektedir.

Verdiğiniz örnekte, ilgili kişilerin kiraya verdiği yer ile ilgili zilyetliğe ve kısmen de olsa tasarruf hakkına sahip olmalarından dolayı, yapılan kira ödemeleri için 94/5’nci madde uyarınca stopaj hesaplanması gerekmektedir.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 03.03.2006
Soru :
Merhabalar, üstadım öncelikle size teşekkürlerimi sunarım.Benim Sorum. Birinci sınıf deftere tabi mükelleflerde (eczacı) eczacılar temin ve dağıtım kooperatifinden almış olduğu Risturunları gelir vergisi beyannamesinde beyan ederek kara ilave yapıyoruz.Fakat Muhasebe kaydını nasıl yapmamız gerekiyor hangi gelirlerin altında yer alması gerekiyor. Teşekkürler saygılar

Cevap :
“649- Diğer Olağan Gelir ve Karlar” hesabına kaydedebilirsiniz.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 23.12.2005
Soru :
İyi Günler.. Ben size 16,12,2005 tarihinde kooperatif ortaklığı ile ilgili bir soru sormuştum. Cevap verdiniz çok teşekkür ederim. Bu sorumuz ve sizin cevabınız bilgi amaçlı olarak aşağıdadır. Bununla ilgili bir tereddüdümüz var. Bu kooperatif hissesi için kooperatife bu güne kadar ödenen tutar 32.000 ytl. Ancak piyasa değeri 180.000-200.000 ytl arasında kayıtlarımıza piyasa değeri üzerinden alabilirmiyiz. Bunu belgelendirebilirmiyiz. 32.000 ytl den yaparsak kooperatif bittiğinde binanın satışı durumunda şirkete yüksek kar çıkmazmı. Yada 200.000 ytl gösterirsek şirket ortağının vergi ödemesi gerekirmi. Şimdiden teşekkürler. ------------------------------------- 16.12.2005 15:50 ÜLKER ERKILIÇ Soru : İyi Günler, Defterini tuttuğumuz şirketlerden birisi şirket ortağından kooperatif hissesini devir almak istiyor. Bununla ilgili bir para alışverişi yok. Ancak: 1.Devir yaparken ortağın bu güne kadar ödediği aidatlar tutarı 32000 ytl. bu değerden şirkete giriş yaparsak bir problem çıkarmı. Bununla ilgili noter sözleşmesi vb. ne işlem yapabiliriz. 2.Bu kooperatif hissesini şirkette hangi hesapta takip edebiliriz. Ayrıca bundan sonra şirketin aylık ödemeleri olacak bu ödemeleride nasıl takip edebiliriz. (Direk giderleştirebilirmiyiz, amartismana tabimi tutacağız, yoksa yatırım hesabında tutacağız.) 3.Bu kooperatif şu anda bir sanayi sitesi inşaa etmekte. İnşaat bitip bize teslim ettiklerinde ne tür işlem yapacağız. Bu konuda yardımcı olursanız sevinirim. Teşekkürler.. Cevap : Hisse senetlerinin değerlemesi, Vergi Usul Kanunu’nun “menkul kıymetler” başlığını taşıyan 279. maddesi uyarınca yapılmaktadır. Bu maddede; “Hisse senetleri ile fon portföyünün en az yüzde 51'i Türkiye'de kurulmuş bulunan şirketlerin hisse senetlerinden oluşan yatırım fonu katılım belgeleri alış bedeliyle, bunlar dışında kalan her türlü menkul kıymet borsa rayiciyle değerlenir. Borsa rayici yoksa veya borsa rayicinin muvazaalı bir şekilde oluştuğu anlaşılırsa, değerlemeye esas bedel, menkul kıymetin alış bedelinin vadesinde elde edilecek gelirin (kur farkları dahil) iktisap tarihinden değerleme gününe kadar geçen süreye isabet eden kısmının eklenmesi suretiyle hesaplanır. Ancak, borsa rayici bulunmayan, getirisi ihraç edenin kâr ve zararına bağlı olarak doğan ve değerleme günü itibariyle hesaplanması mümkün olmayan menkul kıymetler alış bedeli ile değerlenir.” şeklinde hükmolunmuştur. İşletme envanterine dahil tüm menkul kıymetlerin değerlemesine yönelik anılan maddede; hisse senetlerinin alış bedeliyle değerleneceği belirtilmiş, ancak değerleme ölçüsü olarak getirilen ‘alış bedeli’ kavramı Vergi Usul Kanunu’nda tanımlanmamıştır. Madde lafzında geçen alış bedeli, bir iktisadi kıymet için satıcıya ödenen veya borçlanılan meblağdır. 1- Kooperatif hissesini, ortağın ödediği tüm meblağlar karşılığı bir bedelden devrettiğini varsaymak uygundur. Kooperatif kayıtlarında ortağa ait hissenin şirkete geçtiğini gösteren resmi kayıtlar muhasebe kayıtları için yeterli belge olarak kabul edilmelidir. Kooperatifler Kanunu’nun 14’ncü maddesine bakınız. 2- “118 - Diğer Menkul Kıymetler” hesabına kaydediniz. Yukarıda açıkladığımız VUK’nun 279’ncu maddesi uyarınca, yaptığınız ödemeleri 118 no’lu hesaba kaydediniz. 3- Teslim yapıldığında “252- Binalar” hesabına borçlu 118 no’lu hesaba alacak kaydediniz.

Cevap :
VUK'nun 279'ncu maddesine göre, devralınan alınan kooperatif hissesinin alış bedeliyle değerlemesi yapılmalıdır. Dolayısıyla, piyasa değeri olan 180.000-200.000 YTL arasındaki bedelle kayıtlarınıza almanız gerekmektedir.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 13.12.2005
Soru :
İyi Günler, Defterini tuttuğumuz şirketlerden birisi şirket ortağından kooperatif hissesini devir almak istiyor. Bununla ilgili bir para alışverişi yok. Ancak: 1.Devir yaparken ortağın bu güne kadar ödediği aidatlar tutarı 32000 ytl. bu değerden şirkete giriş yaparsak bir problem çıkarmı. Bununla ilgili noter sözleşmesi vb. ne işlem yapabiliriz. 2.Bu kooperatif hissesini şirkette hangi hesapta takip edebiliriz. Ayrıca bundan sonra şirketin aylık ödemeleri olacak bu ödemeleride nasıl takip edebiliriz. (Direk giderleştirebilirmiyiz, amartismana tabimi tutacağız, yoksa yatırım hesabında tutacağız.) 3.Bu kooperatif şu anda bir sanayi sitesi inşaa etmekte. İnşaat bitip bize teslim ettiklerinde ne tür işlem yapacağız. Bu konuda yardımcı olursanız sevinirim. Teşekkürler..

Cevap :
Hisse senetlerinin değerlemesi, Vergi Usul Kanunu’nun “menkul kıymetler” başlığını taşıyan 279. maddesi uyarınca yapılmaktadır. Bu maddede; “Hisse senetleri ile fon portföyünün en az yüzde 51'i Türkiye'de kurulmuş bulunan şirketlerin hisse senetlerinden oluşan yatırım fonu katılım belgeleri alış bedeliyle, bunlar dışında kalan her türlü menkul kıymet borsa rayiciyle değerlenir. Borsa rayici yoksa veya borsa rayicinin muvazaalı bir şekilde oluştuğu anlaşılırsa, değerlemeye esas bedel, menkul kıymetin alış bedelinin vadesinde elde edilecek gelirin (kur farkları dahil) iktisap tarihinden değerleme gününe kadar geçen süreye isabet eden kısmının eklenmesi suretiyle hesaplanır. Ancak, borsa rayici bulunmayan, getirisi ihraç edenin kâr ve zararına bağlı olarak doğan ve değerleme günü itibariyle hesaplanması mümkün olmayan menkul kıymetler alış bedeli ile değerlenir.” şeklinde hükmolunmuştur.

İşletme envanterine dahil tüm menkul kıymetlerin değerlemesine yönelik anılan maddede; hisse senetlerinin alış bedeliyle değerleneceği belirtilmiş, ancak değerleme ölçüsü olarak getirilen ‘alış bedeli’ kavramı Vergi Usul Kanunu’nda tanımlanmamıştır. Madde lafzında geçen alış bedeli, bir iktisadi kıymet için satıcıya ödenen veya borçlanılan meblağdır.

1- Kooperatif hissesini, ortağın ödediği tüm meblağlar karşılığı bir bedelden devrettiğini varsaymak uygundur. Kooperatif kayıtlarında ortağa ait hissenin şirkete geçtiğini gösteren resmi kayıtlar muhasebe kayıtları için yeterli belge olarak kabul edilmelidir. Kooperatifler Kanunu’nun 14’ncü maddesine bakınız.

2- “118 - Diğer Menkul Kıymetler” hesabına kaydediniz. Yukarıda açıkladığımız VUK’nun 279’ncu maddesi uyarınca, yaptığınız ödemeleri 118 no’lu hesaba kaydediniz.

3- Teslim yapıldığında “252- Binalar” hesabına borçlu 118 no’lu hesaba alacak kaydediniz.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 05.12.2005
Soru :
Şirketimizin faaliyet konusu elektrik tesisatı taahhüt işleridir.Mal teslimlerine ait faturalarımızı keserken % 18kdv hesaplıyoruz.kdvli kestiğimiz faturalarımız yanında konut yapı kooperatiflerine de elektrik tesisatı taahhüt işi yapmak istiyoruz Konut yapı kooperatifi ruhsat tarihi 08.08.1995 olduğundan dolayı faturamızı kdv siz kesmek durumundayız Sorumuz Şudur: Faturasını kdv siz keseceğimiz Konut yapı kooperatifi elektrik tesisatı taahhüt işine ait aldığımız faturalardaki indirilmesi gereken kdv yi kdv beyannamesinde indirim konusu yapabilirmiyiz.

Cevap :
İndirimli orana tabi işlemlerde KDV iadesinin düzenlendiği, KDVK’nun “Vergi İndirimi” başlıklı 29. maddesinin 2. fıkrası, Bir vergilendirme döneminde indirilecek katma değer vergisi toplamı, mükellefin vergiye tâbi işlemleri dolayısıyla hesaplanan katma değer vergisi toplamından fazla olduğu takdirde, aradaki fark sonraki dönemlere devrolunur ve iade edilmez. Şu kadar ki, 28. madde uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup teslim ve hizmetin gerçekleştiği vergilendirme döneminde indirilemeyen ve tutarı Bakanlar Kurulu’nca tespit edilecek sınırı aşan vergi, bu mükelleflerin vergi ve sosyal sigorta prim borçları ile genel ve katma bütçeli idareler ile belediyelere olan borçlarına ya da döner sermayeli kuruluşlar ile sermayesinin % 51’i veya daha fazlası kamuya ait olan veya özelleştirme kapsamında bulunan işletmelerden temin ettikleri mal ve hizmet bedellerine ilişkin borçlarına mahsuben ödenir. Yılı içinde mahsuben iade edilemeyen vergi nakden iade edilir. Maliye Bakanlığı bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye yetkilidir.…”

Maliye Bakanlığı kanunun kendisine verdiği yetkiye istinaden İndirimli orana tabi işlemlerden doğan KDV iadesi uygulamasının usul ve esaslarını 74, 76, 82, 85, 91 ve 92 Seri no’lu KDV GT’leri ile düzenlemiş ve 15, 27 ve 29 no’lu KDV Sirküleri ile uygulamaya yön vermiştir.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 29.11.2005
Soru :
15.08.2005 tarihinde kurulan ve kendi üyelerine 150 M2'nin üzerinde konut yapan konut yapı kooperatifinin taahhüt işleri için ödeyeceği KDV oranı %1 olacağı lakin inşaat tahahhüt işine girmeyen konutlarla ilgili tedariklerini % kaç kdv ile yapacaklarını. Bir yapı kooperatifinin vergi dairesi yazısına istinaden %0 lik kdv ile kapı kolu alımı yaptığı bu uygulamanın doğru olup olmadığını. sevgilerimle

Cevap :
Katma Değer Vergisi Kanunu’nun geçici 15/a’ncı maddesinin Bu Kanun’un yayımlandığı tarihten önce bina inşaat ruhsatı alınmış olan inşaatlara ilişkin olarak; konut yapı kooperatiflerine yapılan inşaat taahhüt işlerinin katma değer vergisinden müstesna olduğu belirtilmiştir.

Maddede metinden de anlaşılacağı üzere bu istisnadan ancak Kanun’un yayımlandığı 29.07.1998 tarihinden önce kurulmuş olan ve bu tarihten önce bina inşaat ruhsatı almış olan konut yapı kooperatifleri faydalanabilecektir. Bu tarihten sonra kurulan ve daha önce kurulmuş olmakla birlikte bina inşaat ruhsatını bu tarihten sonra almış olan konut yapı kooperatiflerinin bu istisnadan yararlanmaları mümkün değildir. Bu hükümler uyarınca, söz konusu istisna, konut yapı kooperatiflerine yönelik bulunduğundan, konut yapı kooperatiflerinin yaptırdığı inşaat taahhüt işi bir bütün olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle, inşaat ruhsatının münhasıran konut yapı kooperatifi adına düzenlenmiş olması gerekmektedir.

Ayrıca bu istisnadan yararlanabilmek için;

- Kooperatifin konut yapı kooperatifi olması,
- İşin konut yapı kooperatifine yapılması,
- Yapılan işin inşaat işi olması ve taahhüde dayanması gerekmektedir.

17.07.2002 tarih ve 2002/4480 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kanun’un 28. maddesinde yer alan orana ilişkin olarak (I) sayılı listenin 12 numaralı sırasında yer alan “konut yapı kooperatiflerine inşaat taahhüt işlerinde” katma değer vergisi oranı (% 1) olarak belirlenmiş olup, halen yürürlükte bulunmaktadır .

Ancak (% 1) oranının uygulanabilmesi için bazı şartlar aranmaktadır.

1- Kooperatifin konut yapı kooperatifi olması,

% 1 oranlı uygulamadan sadece konut yapı kooperatifleri ve bunlar tarafından kurulan üst birlikler yararlanabilmektedir. İşyeri yapı kooperatifleri ile diğer kooperatiflere (üretim, tüketim, tarım kredi vb.) inşaat taahhüt işi yapanların indirimli orandan yararlanmaları mümkün değildir.

2- İşin konut yapı kooperatifine yapılması.

Eğer iş konut yapı kooperatifine yapılmıyor ise % 1 oranından faydalanılamayacaktır. Örneğin bazı kooperatifler konutların kaba inşaatı bittikten sonra konutları üyelerine teslim etmektedir. Üyeler konutların iç malzeme ve işçiliklerini kendileri yaptırmaktadır. Bu gibi durumlarda iş konut yapı kooperatifine değil de üyelerin şahsına yapıldığı için % 1 oranı uygulanamayacaktır.

3- İnşaat yapı ruhsatının münhasıran konut yapı kooperatifi adına düzenlenmiş olması.

İnşaat yapı ruhsatı münhasıran konut yapı kooperatifi adına düzenlenmemiş ise yapılan inşaat taahhüt işlerinin istisnadan veya indirimli oranda katma değer vergisinden yararlanması mümkün değildir. Uygulamada özellikle kat karşılığı arsa temin ederek üyelerine konut yapan kooperatifler inşaat yapı ruhsatını arsa sahibi adına almaktadır. Bu gibi durumlarda inşaat yapı ruhsatı münhasıran konut yapı kooperatifi adına düzenlenmediği için % 1 oranı uygulanamayacaktır.

4- Yapılan işin inşaat işi olması ve taahhüde dayanması.

Konut yapı kooperatiflerine yapılan ve inşaat işi niteliğinde olmayan veya taahhüde dayanmayan hizmet ifaları ile her türlü mal teslimleri, istisnadan yararlanamayacaktır. Dolayısıyla bu teslim ve hizmetler genel hükümlere göre katma değer vergisine tabi olacaktır.

Buna göre, tek başına hafriyat işi, muhasebecilik, plan-proje çizimi, anayoldaki refüjlerin ağaçlandırılması ve buralarda toprak üstünün bitki ile kapatılması, kooperatife ait arazinin çevresini kafes ve dikenli tel ile kapatma işi, parselasyon, aplikasyon (araziye uygulama) ve benzeri hizmetlerde istisna uygulanmayacaktır.

Öte yandan, kooperatiflere yapılan teslimler tamamıyla genel hükümler çerçevesinde katma değer vergisine tabi bulunmaktadır. Buna göre kooperatiflere yapılan demir, çimento, kereste, cam, kırtasiye malzemesi ve benzeri teslimlerde genel hükümler çerçevesinde katma değer vergisi uygulanacaktır.

Konut yapı kooperatiflerinin emanet usulüyle inşaat işi yaptırmaları halinde, taşeron ve müteahhitler tarafından konut yapı kooperatiflerine yapılan malzeme hariç işçilik hizmetleri katma değer vergisinden istisna olacak, bunun dışında inşatta kullanılmak üzere piyasadan satın alınan mal ve hizmetler yukarıda da belirtildiği gibi vergiye tabi tutulacaktır.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 08.11.2005
Soru :
İyi Günler 1163 sayılı tarımsal kalkınma kooperatifimiz Nakliye taşeronluğu ve akaryakıt satışı işi yapmaktadır. Kooperatifimize aldığımız kamyonumuzda kooperatifimize çalışmaktadır. Akaryakıtıda kooperatif istasyonundan almaktadır yakıt giderlerinin muhasebeleştirilmesi ne şekilde olacaktır. Aynı şekilde nakliye gelirleride nasıl olacaktır. Teşekkürler

Cevap :
Yakıt tüketimini, “770- Genel Yönetim Giderleri” hesabına borçlu, “153- Ticari Mallar” hesabına alacaklı olarak kayıt altına alabilirsiniz.

Nakliye gelirlerini 690 ve 590 no’lu hesapta takip edin.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 31.10.2005
Soru :
SAYIN HOCAM, DEFTERİNİ TUTTUĞUM MÜKELLEFİMLE İLGİLİ AŞAĞIDA AÇIKLAMAYA ÇALIŞTIĞIM SORUMA BİRAZ ACİL CEVAP VERİRSENİZ ÇOK MEMNUN OLACAĞIM -SAYGILAR A KOOPERATİFİNİN BİNA İNŞAAT İŞİNİ, B LTD.ŞTİ.FİRMASI HERBİRİ 70.000.-YTL DEN 20 ADET DAİRE ÜYELİĞİ KARŞILIĞINDA ÜSTLENMİŞTİR. C LTD.ŞTİ.DE (BENİM MÜKELLEFİM)B LTD.ŞTİ. FİRMASININ BİR KISIM İŞLERİNİ TOPLAM 385.000.-YTL KARŞILIĞINDA ÜSTLENMİŞTİR. PARASINI TAHSİL ŞEKLİ ŞU ŞEKİLDEDİR; HERBİRİ 75.000.-YTL DEN 5 ADET DAİRE ÜYELİĞİ + 10.000.-YTL ŞEKLİNDE ALACAKTIR. BU DURUMA GÖRE; 1- C LTD.ŞTİ. B LTD.ŞTİ.NE KESECEĞİ FATURA TUTARI 385.000.-YTL Mİ OLACAK, 2- C LTD.ŞTİ.NİN KESECEĞİ 385.000.- YTL FATURA KARŞILIĞINDA B LTD.ŞTİNDEN PARA OLARAK 10.000.-YTL TAHSİL EDECEĞİZ GERİYE KALAN 5 ADET KOOP.ÜYELİĞİ İÇİN NASIL BİR BELGE ALINACAK .KOOP.ŞİRKETİMİZİ ÜYE YAPARSA KOOP.BİZE VERECEĞİ ÜYELİK BELGESİ İLE 75.000.-YTL X 5 ADET DAİREYİ ŞİRKET AKTİFİNE ALABİLİRMİYİZ. ALABİLİRSEK BUNU HANGİ HESAPTA GÖSTERECEĞİZ.(153-MAL HS.MI) 3- C LTD.ŞTİ. B LTD.ŞTİ.NE YAPACAĞI BU İŞLER İÇİN AYRI BİR SSK NUMARASI MI ALACAK, YOKSA B LTD.ŞTİ. NİN SSK DOSYASI ALTINDA TAŞERON NUMARASI MI ALACAĞIZ.

Cevap :
Sayın Meslek Mensubu

1- C Ltd.Şti’nin keseceği fatura(lar)nın toplam tutarının işin bedeli olan 385.000 YTL(KDV hariç anlaşılmış ise +KDV) olması gerekmektedir.

2- Ortaklık hakkının devri işlemleri için Kooperatifler Kanunu’nun 14’ncü ve 17’nci maddelerine uygun işlem yapmanız gerekmektedir. Kooperatif varlığını korudukça, devir alınan dairelere ilişkin hisseleri “248- Diğer Mali Duran Varlıklar” hesabında takip etmenizin uygun olduğunu düşünüyoruz. Dairelerin tapusu alındığında, kullanım amacına göre “153-Ticari Mallar” veya “252-Binalar” hesabına kayıt yapılması mümkündür.

3- C ltd şti inin yaptığı iş taşeronluk işidir. Asıl işvereninde sorumluluğu açısından B ltd ye ait olarak alt işveren SSK numarası almalıdır.

İyi çalışmalar.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 20.09.2005
Soru :
sayın hocam merhaba.. konut yapı kooperatifi bağlı olduğu ilde üst birliğe kayıtlı ve inşaat ruhsatı yok kooperatif inşaat taahüt işi değil inşaatta kullanmak üzere K.D.V. si hesaplanmadan beton alımı yapılmış... acaba yapılan bu işlem doğrumudur ve bununla ilgli kaynak gösterirseniz... bu vesile ile iyi çalışmalar dilerim.

Cevap :
49 no’lu KDV Genel Tebliği’ne bakınız.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 13.09.2005
Soru :
yapı kooperatifleri hk.kuruluş statüsü arıyorum bulamıyorum yardımcı olurmusunuz

Cevap :
Kooperatifler Kanunu’nun 98’nci maddesindeki A.Ş.’lere ait hükümlere yapılan yollama uyarınca, A.Ş. lere ait hükümlerin kooperatiflere de uygulanması gerekmektedir.

Kooperatif kurarken Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanmış olan örnek Ana Sözleşmeye bakınız.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 06.09.2005
Soru :
Üstadım Merhaba, biz bir inşaat firmasıyız, 2001 yılında üst birliğe bağlı 9 adet yapı kooperetifin inşaat işlerinin anahtar teslim şeklinde üstlendik.ssk da işyeri adına 1 dosya açtırdık.tekdüzen hesap planında işçilik giderleri adında tek bir alt hesap açılmış. Ssk dan ilişik kesme raporu istediğimizde her kooperatifin işçiliklerini ayrı ayrı mı isteyecektir? yoksa 9 kooperatifin toplam olarak da işçiliklerini tek hesapte görebilirmiyiz? ssk ve vergi açısından doğrusu ne ise onu yapmak istiyoruz.

Cevap :
İşçilere yapılan her türlü ödemelerin ve yasal yükümlülüklerin, inşaatlar bazında açılan alt hesaplarda izlenmesi gerekmektedir. Her evin maliyetinin ayrı ayrı tespit edilmesi ve/veya aynı işçinin birden fazla inşaatta çalışması söz konusu ise her evin ve inşaatın maliyetini doğru hesaplayabilmek için maliyet dağıtım anahtarları düzenlemelisiniz.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 18.07.2005
Soru :
İyi günler dilerim. Balıkesir Akçay'da konut yapı kooperatifi üyesiyim. Eski yönetimin yolsuzlukları sonucu yönetim el değiştirdi. Yeni yönetime resmi defterleri ibraz etmiyorlar. Bu sebeble geçmişte neler yapılmış bilemiyoruz. Benim sorum şu olacak: Kooperatif Kur.Vergisinden muafmıdır. Kayıtlar Tekdüzen Muhasebe İlkelerine göre tutulmamış ise bu durumun üyelere vereceği zararı tazmin etme şansımız sözkonusu olurmu.teşekkür ederim..

Cevap :
Kooperatiflerin muafiyet koşulları için KVK’nun 7/15’nci maddesine bakınız.

Uğranılan maddi zararın ve karşı karşıya kalınan risklerin boyutlarını tespit edip, bunların tazmini için eski yönetime dava açmanız her zaman mümkündür.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 18.06.2005
Soru :
Sayın üstadım Konut yapı kooperatifine inşaat taahhüt işi yapmakta olan şirketimiz % 18 kdv ile almakta olduğu inşaat malzemelerini % 1 kdv ile Konut Yapı Kooperatfine hakediş karşılığı fatura etmektedir. Aradaki fark tutar olan % 17 lik KDv tutarını maliyet olarak mı yoksa KDV olarakmı değerlendirmemiz gerekmektedir.Soruma yayınlanan soru ve cevaplardan cevap bulmayı denedim ama aynı sorunun sahibi olan meslektaşı yönlendirdiğiniz KDV 84-93 Nolu GT lerinde bu sorunun cevabını bulamadım bu konuda geçerli olacak uygulamayı açık olarak belirtirseniz sevinirim.

Cevap :
KDVK’nun 29 uncu maddesinin 2 numaralı fıkrasında 5035 sayılı kanunla yapılan değişiklikle "Bir vergilendirme döneminde indirilecek katma değer vergisi toplamı, mükellefin vergiye tâbi işlemleri dolayısıyla hesaplanan katma değer vergisi toplamından fazla olduğu takdirde, aradaki fark sonraki dönemlere devrolunur ve iade edilmez. Şu kadar ki, 28 inci madde uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup teslim ve hizmetin gerçekleştiği vergilendirme döneminde (teslim ve hizmetin gerçekleştiği ay içinde) indirilemeyen ve tutarı Bakanlar Kurulunca tespit edilecek sınırı aşan vergi, bu mükelleflerin vergi ve sosyal sigorta prim borçları ile genel ve katma bütçeli idareler ile belediyelere olan borçlarına ya da döner sermayeli kuruluşlar ile sermayesinin % 51'i veya daha fazlası kamuya ait olan veya özelleştirme kapsamında bulunan işletmelerden temin ettikleri mal ve hizmet bedellerine ilişkin borçlarına mahsuben ödenir. Yılı içinde mahsuben iade edilemeyen vergi nakden iade edilir. Maliye Bakanlığı bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye yetkilidir." şeklinde değiştirilmiştir. (01.01.2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir.)

Şu an uygulama, 29 uncu maddenin değişmeden önceki şekline göre yayınlanmış GT’ler ile yürütülmektedir. Yıllık iadelerde uygulanacak sınır 9.100 YTL olarak belirlenmiştir. Uygulama, daha önce yıllık iadelerle ilgili olarak yayımlanmış 74-76 ve 85 92 sayı Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinde belirlenen usule göre yapılacaktır.

Yıl içinde indirim yolu ile giderilemeyen yüklenilen Tebliğlerde gösterildiği şekilde hesap edilerek takip eden yılın Ocak - Kasım aylarına ait katma değer vergisi beyannamelerinden herhangi birinde gösterilmek sureti ile iadesi istenebilecektir.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 14.06.2005
Soru :
Üstadım iyi günler diliyorum, acil olarak cevaplamanızı dilediğim sorum şöyledir; muhasebesini yürüttüğüm şirketimiz bir konut kooperatifinin kaba inşaat işini yapacaktır. aralarında yaptıkları sözleşmeye göre kooperatif bu iş karşılığında 130.-ytl para + 2 daire verecektir. yalnız daireleri vermek için şirketi kooperatife üye olarak alacaktır. bu durumda şirket olarak bu daireleri hangi hesapta ne zaman aktifleştireceğiz. tapu aldığımız zamanmı ve hangi bedelden teşekkür ederim.

Cevap :
Dairelerin tesliminden önce kooperatif hissesini iştirakler hesabında gösterin. Dairelerin teslimi anında aktifleşirin.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 09.05.2005
Soru :
Yurtdışından ısıtma sistemleri ithal eden firma, ithal ettiği malzemeleri 150 m2 nin altında konut inşaa eden kooperatife sattığında % 1 KDV li olarak fatura kesmektedir.İthalatta % 18 KDV ödemektedir.Alış ve Satış KDV leri arasındaki % 17 KDV farkını SSK prim borçlarına veya Diğer Vergi Borçlarına mahsup hakkı varmıdır. Yoksa % 17 'lik KDV farkı Satılan Malın Maliyetine mi aktarılacaktır.

Cevap :
KDVK’nun 29/2’nci maddesine ve 91, 85, 76, 74 no’lu GT’ne bakınız.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 21.04.2005
Soru :
kurumlar vergisi kanununun 7.maddesi 16.bendine göre kurumlar vergisinden muaf olan ve kurumlar vergisi beyannamesi vermesine gerek bulunmayan kooperatifler enflasyon düzeltmesi yapacaklar mıdır? teşekkürler iyi çalışmalar

Cevap :
Kurumlar vergisinden muaf olanların enflasyon düzeltmesi uygulamasından da muaf olması gerektiğini düşünüyoruz.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 05.04.2005
Soru :
1. sorum 2004 yılında enflasyon düzeltemesi uyguladığımız demirbaşları 2005 yılında sattığımız zaman düzeltmeden önceki bedeli ilemi yoksa düzeltmeden sonraki bedeli ilemi fatura edeceğiz. 2. sorum tasfiye süresi dolmuş olan kooperatifimizde elimizde kalan yazar kasayı satamadığımızdan dolayı kooperatifin tasfiye kapanış işlemlerini gerçekleştiremiyoruz. Yazar kasayı kooperatifin tasfiye memuruna çıkış yaparsak bu işlemi gerçekleştirebilirmiyiz veya bu konuyla ilgili negibi bir işlem yaparak yazar kasayı kooperatiften çıkarıp tasfiye bitişini gerçekleştirebiliriz. şimdiden vereceğiniz tüm bilgiler için teşekkür ederim. iyi çalışmalar

Cevap :
1- Demirbaşın satışı esnasında, düzeltilmiş bilançoda yer alan değer dikkate alınacaktır.

2- Bütün mal ve haklar nakde dönüştürülmeden borçlar ödenmeden tasfiyenin sonuçlandırılması mümkün değildir.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 29.03.2005
Soru :
2003 Aralık ayında yapılan SMMM staj değerlendirme sınavını kazandım. Stajım 01.09.2003 tarihinde SMMM denetiminde yapı denetim Ltd.Şti de başladı.TESMER tarafından düzenlenen zorunlu eğitim seminerine 2004 Eylül ayında katıldım. Seminerde çift ssk sigortalılıkta stajın iptal edilebileceğini öğrendim. Eski çalıştığım bir konut yapı kooperatifi fiilen çalışmadığım halde asgari işçilik ödemesini tutturabilmek için inşaat dosyasında inşaat işçisi gibi prim yatırmış. durumu seminerde öğrendiğim anda bir yazı ile kooperatife başvurdum ve 01.08.2004 tarihinde ssk çıkışımı yaptılar. bu benim stajımı ve staj süremi etkiler mi?

Cevap :
Sayın Cem Özaslan, Çift SSK doğrudan stajın iptalini gerektirmektedir. Lütfen 1 hafta içerisinde görüşmek üzere Odamıza geliniz. İyi çalışmalar STAJ BİRİMİ staj@ismmmo.org.tr


 

Tarih : 14.02.2005
Soru :
Şirketimiz Bir işyeri yapı kooparatifine üye olan bir şahıstan ortaklık payını devralmıştır.kooperatif, üyeliği kabul ederek karşılığında ortaklık pay senedi düzenlemiştir.Bu devir karşılığında payını devreden kişiye 20000 ytl ödenmiştir.Şirketimiz muhasebe hesap planında bu işlemi hangi hesabı kullanarak kayıt altına alabilir.Yardımlarınız için şimdiden teşekkür ederiz.

Cevap :
Kooperatif hissesini, elde tutma amacı ve hissenin türüne göre 110- HİSSE SENETLERİ, 240-BAĞLI MENKUL KIYMETLER veya 242-İŞTİRAKLER hesabında izleyebilirsiniz.

İlgili hesapların işleyişi için TDHP’ na bakınız.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 14.02.2005
Soru :
merhaba. kooperatif inşaatı yapan bir firmam var. yaptığı işle ilgili faturalarını %01 HESAPLANAN KDV' OLARAK KESİYOR. TEDARİK İÇİN ALDIĞI FATURALARDAN KAYNAKLANAN KDV %18 OLDUĞUNDAN ARADAKİ %17 FARKLA İLGİ YAPACAĞIMIZ İŞLEMLER HAKKINDAKİ BİLGİLERİNİZİ PALAŞIRSANIZ SEVİNİRİM. SAYGILAR

Cevap :
84-93 No’lu KDV GT’ne bakınız.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 02.02.2005
Soru :
Eylül 1998 yılından sonra kurulan bir konut yapı kooperatifnin üyelere konut tesliminde herhangi bir vergi yükümlülüğü (kdv. gelir.) varmı fatura düzenlenecekmi

Cevap :
Kooperatifler Kanunu’nun 93’ncü maddesi, KVK’nun 7/16’ncı maddesi, KDVK’nun 17/4’ncü maddesi, GVK’nun 94’ncü maddesinin ilk fıkrasına bakınız.

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ


 

Tarih : 12.03.2002
Soru :
SMMM ünvanına sahip kişi nakliye kamyonu devir alıp, nakliye kooperatifine üye ve yönetim kurulu üyesi olabilir mi? SMMM hukukunda sayılan yasak faaliyetler kapsamına girer mi?

Cevap :
3568 sayılı meslek kanununa ve ilgili yönetmeliklere göre meslek mensubu ticari faaliyette bulunamaz.22,06,1990 tarihli R.G. Disiplin yönetmeliğinin Madde 7 d bendine göre "ticari faaliyette bulunmak" Geçici olarak Mesleki Faaliyetten Alıkoyma Cezası'na konu olan hallerdendir.


 

İşlemi tamamlamaya çalışıyoruz. Lütfen bekleyiniz.
Uzun süre takılı kalırsa sayfayı yenileyebilirsiniz